INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
actief: Circulair en ontwerp 177
actief: Voedsel en leefomgeving 134
Koolstof en footprint 59
Gebouwde omgeving 49
Industrie en maakindustrie 44
Mobiliteit 29
actief: Landbouw 22
actief: Energie 20
Afval en grondstoffen 20
Kritieke grondstoffen 17
actief: Biobased 16
actief: Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's364 inzichten in 6 thema's
THEMA · 177 INZICHTEN · 33 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Circulair en ontwerp
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Circulaire verdienmodellen in de maakindustrie Overijssel
2020 · 19 inzichten
Quickscan Circulaire fiets
2024 · 11 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 10 inzichten
Circulaire UPS systemen
2020 · 10 inzichten
Circulaire zoutstrooier
2020 · 10 inzichten
+ 28 projectenin dit thema
Cijfers
76 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3 programmalijnen voor overheden. Voor overheden, brancheorganisaties en kennisinstellingen biedt het rapport drie programmalijnen om waardebehoud structureel te agenderen en op te schalen.
10 kansenkaarten voor verdienen met minder. Het rapport vertaalt waardebehoud naar 10 kansenkaarten die een verdienmodel koppelen aan winst op geld, grondstoffen en CO₂.
≈ 1/3
aandeel van batterij + 5 jaar elektriciteit in de impact van een aluminium e-fiets
Bij een aluminium elektrische fiets vormen batterij en elektriciteitsgebruik samen ongeveer een derde van de impact in de eerste vijf jaar.
De impactschatting gebruikt circa 453.000 elektrische fietsen als verkoopcijfer voor 2023.
De zeven pijlers maken circulariteit integraal. Materialen, energie, water, biodiversiteit, maatschappij, gezondheid en waarde voorkomen dat circulariteit te smal wordt bekeken.
Ook NVOX zag het: de 7e editie van Binas kreeg aandacht omdat materiaalimpact daar een zichtbare plek heeft gekregen. Dat is meer dan een publicatiemoment.
De aanlevering aan Binas in 2021 was het startpunt voor het zichtbaar maken van materiaalimpact in het onderwijs.
Deeleconomie in de buurt per modelbuurt
€ ×1.000
21
kosten
41
maatschappelijke waarde
Delen van apparaten, internet en diensten levert een modelbuurt circa €41.000 maatschappelijke waarde op tegenover €21.000 kosten — de grootste winst landt bij minima-huishoudens.
Bevindingen
78 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Drie structurele vormen van waardeverlies. Overdimensionering, te vroege vervanging en onbenutte capaciteit zijn drie structurele vormen van waardeverlies in de gebouwde omgeving.
De elektrische fiets gebruikt meer grondstoffen en meer kritieke materialen.
Levensduurverlenging vraagt om repareerbaarheid, onderdelenbeschikbaarheid en standaardisatie.
Boeren kunnen grondstoffen leveren voor biobased bouwketens wanneer teelt, verwerking, certificering en stabiele afname samen zijn georganiseerd.
Biobased isolatiematerialen zoals hennep, vlas en lisdodde kunnen de energievraag van gebouwen verlagen en tegelijk koolstof opslaan in het materiaal.
≈70
%
CO₂-reductie mogelijk op de tilbanden met gerichte productaanpassingen, zonder verlies aan kwaliteit
Bron: New Economy
Bijna 70% CO₂-reductie mogelijk. Gerichte productaanpassingen in de zorg bij JOYinCARE, zonder verlies aan kwaliteit.
Interventies vragen eigenaarschap. Een kans wordt pas een maatregel als duidelijk is wie ermee verder gaat en wat daarvoor nodig is.
Parkmanagement als versneller. Parkmanagement kan de brug vormen tussen individuele ondernemers en collectieve kansen op het bedrijventerrein.
Aanbevelingen
23 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Begin bij waardebehoud. Optimaliseren vóór vervangen bespaart kosten én grondstoffen; Refuse staat boven aan de R-ladder.
Maak repareerbaarheid onderdeel van ontwerpeisen voor fietsen.
15
jaar
beoogde gemiddelde levensduur van een fiets (maatregel uit de quickscan)
Bron: Quickscan Circulair fiets
Formuleer productprestatie doelstellingen voor langere levensduur.
Geef ruimte aan de vezel-agro-industrie. Geef ruimte aan de regeneratieve, vezelproducerende agro-industrie, in samenwerking met de Nationale aanpak opschaling bouwmaterialen.
Stimuleer biobased en natuurinclusief bouwen via een biodiversiteitsprijs. Omdat biobased bouwen een sterke relatie heeft met biodiversiteit kan een biodiversiteitsprijs medewerkers laten meedenken
Begin met maximaal drie korte-termijnacties. Te veel maatregelen tegelijk maakt uitvoering traag. Een beperkt aantal zichtbare acties bouwt vertrouwen op en maakt de routekaart uitvoerbaar.
Doelen monitoren vraagt een consistente, jaarlijks geüpdate datamethode. Het nut van absolute en procentuele doelen hangt af van de mogelijkheid om voortgang te meten.
Strenge selectie aan de poort beschermt de transitie naar 2050. Alleen ruimte bieden aan bedrijven die volledig binnen de transitiepaden passen voorkomt het grootste afbreukrisico voor de
THEMA · 134 INZICHTEN · 10 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Voedsel en leefomgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Voedselinitiatieven: waarom de verkennende MKBA de noodzaak onderstreept
2025 · 59 inzichten
Voedselhubs en de kracht van Voedselcirkel Amsterdam
2026 · 17 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 13 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 13 inzichten
Rekenmodel voedselinitiatief — MKBA Food (versie voor 1 initiatief)
2026 · 12 inzichten
+ 5 projectenin dit thema
Cijfers
85 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3.000
euro per casus
reductie maatschappelijke lasten: minder formele hulp door informele signalering
Op €3.000 per casus waardeert het rekenmodel de reductie van maatschappelijke lasten: minder formele hulp doordat een voedselinitiatief informeel signaleert en ondersteunt.
50.000
euro per QALY
gezondheid: ZonMw-advieswaarde per QALY in preventie
Gezondheidswinst waardeert het rekenmodel op €50.000 per QALY, de ZonMw-advieswaarde voor een voor kwaliteit gecorrigeerd levensjaar in preventie.
22.735
kg
gered voedsel in 2025 via de Food Center-bus
Alleen al de Food Center-bus redde in 2025 circa 22.735 kg voedsel; vervoer, koeling en coördinatie zijn daarmee directe impactmiddelen.
6,7
score logistiek (verbeterpunt) bij Voedselcirkel Amsterdam
Partners waarderen Voedselcirkel hoog, maar logistieke ondersteuning scoort gemiddeld 6,7; dit maakt vervoer, koeling en planning de kern van versterking.
4,9
baten-kostenratio Mensa Mensa op alleen publieke inzet, in jaar 1
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa, Public Food / New Economy, april 2026
Wanneer alleen publieke inzet wordt meegeteld, loopt de baten-kostenratio van Mensa Mensa op tot circa 4,9 in jaar 1; de publieke euro werkt als hefboom.
28.200
maaltijden/jaar
per doorgerekende basislocatie
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa
Een basale Mensa Mensa-locatie realiseert jaarlijks 28.200 gezonde maaltijden, redt 5.139 kg voedsel en levert 24.960 plantaardige maaltijd-equivalenten.
De verkennende MKBA vergelijkt 14 interventies niet als verplicht totaalpakket, maar als beleidsmenu voor continuïteit, opschaling en betere borging van voedselinitiatieven.
Over vier jaar verdeelt de Veggiebox 40.000 boxen, samen circa 260.000 kg groente en fruit.
Bevindingen
42 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
De analyse laat zien dat vertrouwen en toegankelijkheid sterk zijn, maar duurzaam blijven alleen als aanbod, planning, koeling en vervoer betrouwbaarder worden.
Toegang tot groente, fruit en andere producten verlicht het huishoudbudget en maakt gezondere voeding bereikbaarder voor mensen met weinig financiële ruimte.
De impactanalyse onderscheidt voedselboxen als aparte positieve module; bedrijfscatering werkt vooral als inkomstenmodel en moet niet met de locatie-impact worden vermengd.
Het volksrestaurant is ook een ontmoetingsplek; betaalbare gezonde maaltijden worden gecombineerd met contact, ritme en deelname aan de wijk.
Een facilitaire koepelcoöperatie kan initiatieven ontlasten bij administratie, fondsenwerving en gedeelde ondersteuning; de MKBA rekent met een B/K-ratio van circa 2,8.
Een stedelijk fonds kan continuïteit organiseren met cofinanciering, vrije vorm en leercirkels; de MKBA rekent met circa €6,5 miljoen baten per jaar.
Suikergewassen vervangen raaigras voor koeien. De grondstoffen voor precisiefermentatie zijn suikerrijke gewassen, te verbouwen op gronden waar nu raaigras voor koeien staat, waardoor het
Voedselverspilling tegengaan is laaghangend fruit. Het tegengaan van voedselverspilling is laaghangend fruit, met relatief lage kosten per kton CO₂.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De MKBA adviseert de Food Insecurity Experience Scale (FIES) te gebruiken om voedselzekerheid systematisch te monitoren.
Borg voedselinitiatieven structureel door het netwerk te erkennen als collectieve infrastructuur en vaste financiering te combineren met regie en monitoring.
Langdurige lokale ketens verbinden boeren, verwerkers, afnemers en publieke partijen rond stabiele routes voor regeneratieve en plantaardige productie.
Ondersteun koplopers in nieuwe eiwitproductie. Ondersteun innovatieve koplopers in de nieuwe eiwitproductie, in zowel productie als verwerking.
Versterk lokale ketens voor regeneratieve producten. Stimuleer lokale ketens om de vraag naar biologische en regeneratieve producten te versterken;
Een plantenrijke voedseltransitie verlaagt de vraag naar landbouwgrond en de uitstoot uit de veehouderij. De aanbeveling koppelt die verschuiving aan korte ketens, regionale inkoop en publieke aanbestedingen.
Veestapelreductie levert in de Gelderse landbouw pas brede systeemwaarde op wanneer zij wordt gekoppeld aan regeneratieve landbouw en nutriëntenbeheer.
THEMA · 7 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biodiversiteit
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
2 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Gevarieerd buurtgroen is minder vatbaar voor ziekten en extreem weer, verbetert lucht- en waterkwaliteit en hoort bij het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per…
Bevindingen
4 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Een gezond klimaat vraagt meer dan CO₂; de provincie verbreedt naar biodiversiteit, circulariteit, voedsel en klimaatadaptatie.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Bosbeweiding legt 1 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 500 hectare.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Herstel van ecosysteemdiensten is ook een economische noodzaak. Investeren in het herstel van ecosysteemdiensten loont ook economisch: Nederlandse financiële instellingen hebben €510 miljard uitstaan
THEMA · 20 INZICHTEN · 4 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Energie
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
10 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 601 kton van zon op land in Utrecht is gekoppeld aan 2.830 hectare nieuw zonneveld, gefaseerd opgebouwd tot en met 2030.
De 416 kton van wind op land in Utrecht komt van 60 windmolens van 5,6 MW, gefaseerd geplaatst tot en met 2030.
Collectieve opwek per modelbuurt
mln €
8.7
kosten
12
maatschappelijke waarde
Een zonnepark, windmolen, geothermie of stadswarmte levert een modelbuurt circa €12 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €8,7 miljoen kosten — en maakt de buurt volledig aardgasvrij.
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
De 310 kton van zon op dak in Utrecht hoort bij 540 hectare dakoppervlak, gefaseerd tot en met 2030.
De opgave voor groen gas in Utrecht bouwt op naar 80 vergistingsinstallaties en 830 aangesloten boerderijen.
De 59 kton van kleinschalige zon op dak in Utrecht komt van 33.000 woningen met zonnepanelen.
Bevindingen
10 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Zon op land vermijdt 601 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.2 van 30) en vraagt 2.830 hectare zonneveld tot en met 2030.
Wind op land vermijdt 416 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.5) met 60 windmolens van 5,6 MW tot en met 2030.
Zonder netcapaciteit komt geen buurttransitie van de grond: een midden- en tussenspanningsstation kost een modelbuurt circa €1 miljoen per jaar en maakt alle andere energie-opgaven mogelijk.
Circulaire en biobased bouw, vergroening van de landbouw en duurzame energie vormen samen de route naar een toekomstbestendige binnenhaven.
Zon op dak vermijdt 310 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.7) en benut 540 hectare dakoppervlak tot en met 2030.
Kleinschalige zon op dak vermijdt 59 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, verspreid over 33.000 woningen.
Het flexibeler spreiden van het elektriciteitsverbruik kan 74 kton CO₂-eq per jaar vermijden in Utrecht.
Groen gas uit vergisting vermijdt 55 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 80 vergistingsinstallaties en 830 boerderijen.
THEMA · 16 INZICHTEN · 5 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biobased
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Biobased Design
2023 · 8 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 3 inzichten
Wesselink Isolatie: nulmeting toont netto CO₂-negatieve isolatie
2021 · 3 inzichten
Verkenning circulaire isolatiematerialen
2021 · 1 inzichten
Circulair hergebruik hout uit de urban mine Noord-Holland
2020 · 1 inzichten
Cijfers
9 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3
fasen
ontwikkelfasen Biobased Design (lancering, Dutch Design Week, bibliotheek)
De ontwikkeling van het platform doorliep drie zichtbare fasen: de lancering, een presentatie tijdens de Dutch Design Week en de publieke toepassing als Kast der Kasten…
4
componenten
basiscomponenten Regenerative Modular Cabinet
Het kastsysteem is samengesteld uit vier bouwstenen: frames, planken, boxen en covers. Elke configuratie is daarmee aanpasbaar, uitbreidbaar en repareerbaar, en laat zich afstemmen op de…
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
50%
glaswol en cellulose samen in de isolatiemix (Wesselink)
Bron: Nulmeting Wesselink Isolatie
Biobased isolatiemateriaal slaat over de levensduur circa 1,3 kg CO₂ op per kilo materiaal, tegenover circa 0,09 kg CO₂-uitstoot voor productie en installatie.
100
%
aandeel biobased en afbreekbare grondstoffen Biobased Design
Als ecologisch uitgangspunt hanteert het platform herstel via 100% biobased en afbreekbare grondstoffen.
12
kinderen
kinderen die de Kast der Kasten bouwden bij OBA Osdorp
In de bibliotheek OBA Osdorp bouwden twaalf kinderen uit Amsterdam Nieuw-West volgens het concept van de Regenerative Modular Cabinet een boekenkast voor de buurt.
Binnen het kastsysteem zijn de legvlakken en gesloten vakken leverbaar in twee standaardbreedtes, 30 en 60 cm.
6
materialen
biobased materiaalopties Regenerative Modular Cabinet
Voor frames, panelen en covers biedt de Regenerative Modular Cabinet zes biobased materiaalopties, elk met een eigen rol in het ontwerp.
Bevindingen
6 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
8
lenzen
regeneratieve ontwerplenzen Biobased Design
Het ontwerp van de Regenerative Modular Cabinet volgt acht regeneratieve lenzen waarlangs sociale, ecologische en economische waarde elkaar versterken.
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Bouwen met hout vermijdt 117 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.12), over 3.600 gebouwen.
Biobased isolatie snijdt aan twee kanten omdat het zowel de energievraag in gebouwen verlaagt als tijdelijk koolstof vastlegt in materialen.
Elke euro cellulose-isolatie slaat CO₂ op. Elke euro die naar cellulose-isolatie gaat, legt CO₂ vast in het gebouw die planten tijdens hun groei hebben opgenomen.
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Het meenemen van CO₂-opslag in biobased bouwmaterialen geeft een realistischer milieubeeld: volgens een TNO-model dragen biobased producten netto de helft minder bij aan klimaatverandering wanneer de
THEMA · 22 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Landbouw
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
11 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Achter het plantaardige dieet in Utrecht zit een daling van de vleesconsumptie van 33,1 naar 21,7 kg per persoon per jaar.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
1.9
Mton CO₂-eq
reductieambitie landbouw en landgebruik Gelderland 2030 (Gelders Klimaatplan)
Het Gelderse Klimaatplan formuleert voor de sector landbouw en landgebruik een reductieambitie van 1,9 Mton in 2030.
COMPARE
Herstel van gematigde bossen Gelderland: 0,013 tot 0,027 Mton CO₂-eq vastleggingspotentieel in 2030
Herstel van gematigde bossen omvat het beschermen en regenereren van bos op gedegradeerde gronden. Gematigde bossen bevatten ongeveer 10% van alle terrestrische koolstof en 20% van…
350 boeren per jaar getraind in regeneratieve landbouw. Het programma traint tien jaar lang circa 350 boeren per jaar in duurzame en regeneratieve landbouw, met indirecte maatschappelijke baten van
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
De 127 kton van voertransitie in Utrecht hoort bij 840 boerderijen die overstappen tot en met 2030.
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
Bevindingen
11 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Een transitie in veevoer vermijdt 127 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, op 840 boerderijen.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Het tegengaan van voedselverspilling vermijdt 47 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht.
Monovergisting van mest vermijdt 38 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 1,5 miljoen ton verwerkingscapaciteit.
Regeneratieve landbouw vermijdt 1 kton en legt 4 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, gedragen door 460 boeren.
Bosaanplant legt 3 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 1.000 hectare nieuw bos.
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.