Preventiestrategie
Een preventiestrategie is een onderbouwde strategie die maatschappelijke, ecologische en economische schade voorkomt voordat die ontstaat. Oorzaken, vermeden kosten en preventieve maatregelen worden vertaald naar een uitvoerbare route.
Een preventiestrategie maakt zichtbaar welke schade niet hoeft te ontstaan, welke kosten vermeden kunnen worden en welke maatregelen structureel waarde toevoegen. New Economy vertaalt preventie naar maatregelen, kosten, baten, prioriteiten en een uitvoeringsroute, niet als beleidswoord maar als concrete strategie.
Het vraagstuk
Veel maatschappelijke kosten ontstaan vroeg in het systeem: door ontwerpkeuzes, ketenafhankelijkheden, prijsprikkels, gebrek aan toegang, ongezonde leefomgevingen, lineair materiaalgebruik of uitgestelde investeringen. Gezondheidsschade wordt behandeld, afval verwerkt, armoede verzacht, klimaatschade hersteld en materiaalverlies gecompenseerd. Dat is vaak noodzakelijk, maar zelden de meest effectieve route.
Preventie verschuift de vraag. Niet alleen: hoe wordt schade betaald of beperkt? Maar vooral: welke keuzes voorkomen dat deze schade überhaupt ontstaat?
Wat is een preventiestrategie?
Een preventiestrategie onderzoekt waar maatschappelijke schade ontstaat en welke interventies die schade kunnen voorkomen. Oorzaken, doelgroepen, kosten, baten en uitvoeringsmogelijkheden worden aan elkaar gekoppeld. Het gaat niet alleen om gezondheid of zorg, maar evengoed om klimaat, voedsel, materialen, biodiversiteit, energie, sociale infrastructuur, bedrijfsmodellen en publieke voorzieningen.
De strategie brengt in kaart welke maatschappelijke kosten ontstaan bij ongewijzigd beleid, welke oorzaken of prikkels deze kosten veroorzaken, welke preventieve maatregelen mogelijk zijn, welke doelgroepen of ketenstappen prioriteit hebben, welke kosten en baten aannemelijk zijn en welke investeringen het meeste preventieve effect hebben.
Preventie en weerbaarheid
Een preventiestrategie en een weerbaarheidsstrategie hangen samen, maar verschillen van invalshoek. Preventie voorkomt dat problemen ontstaan. Weerbaarheid zorgt dat systemen beter bestand zijn wanneer verstoringen toch optreden. Samen vormen ze een basis voor regeneratieve strategie: minder schade aan de voorkant, meer draagkracht in het systeem.
Preventiestrategie
Hoofdvraag: hoe kan schade, uitval of maatschappelijke kost vooraf worden voorkomen? Focus op oorzaken, prikkels, ontwerp, gedrag, beleid, investeringen en vermeden kosten.
Weerbaarheidsstrategie
Hoofdvraag: hoe blijft een organisatie, keten of gebied functioneren onder schokken? Focus op kwetsbaarheden, afhankelijkheden, buffers, scenario’s en robuuste keuzes.
Voor welke vraagstukken?
Gezondheid en voedsel
Gezonde voeding, toegang tot maaltijden, voedselzekerheid en sociale infrastructuur verminderen latere zorgkosten, stress, eenzaamheid en bestaansonzekerheid.
Klimaat en leefomgeving
Hittestress, wateroverlast, droogte, slechte luchtkwaliteit en biodiversiteitsverlies veroorzaken schade. Preventie zet ruimtelijke, sociale en ecologische maatregelen in voordat schade optreedt.
Materialen en afval
Afvalpreventie begint bij ontwerp, inkoop, materiaalkeuze, levensduurverlenging, reparatie, hergebruik en waardebehoud. De strategie laat zien welke keuzes materiaalverlies en milieukosten voorkomen.
Energie en netcongestie
Preventie gaat over het voorkomen van piekbelasting, inefficient verbruik, onnodige elektrificatie en investeringen die later knellen. Vraagreductie, flexibiliteit en prioritering worden onderdeel van de strategie.
Sociale waarde en bestaanszekerheid
Veel publieke kosten hangen samen met sociale problemen die eerder verminderd kunnen worden: schulden, isolement, ongezonde leefomgeving en beperkte toegang tot voorzieningen.
Bedrijfsmodellen en ketens
Bedrijven voorkomen schade door producten, ketens en verdienmodellen anders te ontwerpen: minder materiaalgebruik, langere levensduur, gezonde producten en circulaire diensten.
De aanpak in vijf stappen
Product vormen
Preventiescan
Compacte analyse van schade, oorzaken en eerste maatregelen. Startpunt voor bestuur, management, beleidsprogramma’s of maatschappelijke initiatieven. Levert nulscenario op hoofdlijnen en top tien preventiekansen.
Preventiestrategie
Volledige strategie met systeemkaart, nulscenario, interventieanalyse, maatschappelijke waardering, prioritering, routekaart, investeringsagenda en uitvoeringsadvies.
Preventiewerkplaats
Interactieve werksessie waarin betrokkenen oorzaken en interventies verkennen. Geschikt voor coalities, gebiedsprocessen, beleidsprogramma’s en teams.
MKBA-light preventie
Maatschappelijke waardering van maatregelen met nulscenario, effectenkader, kosten en baten, schaduwprijzen, bandbreedtes en gevoeligheidsanalyse.
Preventieve businesscase
Combinatie van financiële haalbaarheid en maatschappelijke waarde, met investeringslogica, kostenstructuur, baten, randvoorwaarden en financieringsopties.
Methodische bouwstenen
Een preventiestrategie kan gebruikmaken van probleemanalyse, nulscenario, Theory of Change, systeemdenken, effectketens, maatschappelijke kosten-batenanalyse (MKBA), MKBA-light, schaduwprijzen, eco-kostenanalyse, CO₂-footprint, product footprint, gezondheidsimpact, sociale impactanalyse, stakeholderanalyse, scenarioanalyse, interventieanalyse, business model redesign, regeneratieve ontwerpprincipes, gevoeligheidsanalyse en monitoring.
Transparantie over bronnen en rekenmodellen
New Economy werkt met publieke standaarden, databronnen en eigen rekenmodellen. Afhankelijk van de vraag worden onder meer het GHG Protocol, publieke emissiefactoren, CE Delft milieuprijzen, eco-kostenanalyse, Idemat, LCA-data, Environmental Product Declarations, MKBA-schaduwprijzen en publieke gezondheids- of beleidsdata gebruikt. Publieke bronverwijzingen, aannames, rekenstappen, modelversies en bandbreedtes worden waar mogelijk openbaar gemaakt. Licentiegebonden brondata, vertrouwelijke klantdata en privacygevoelige informatie worden niet herpubliceerd.
Verdieping in de kennisbank
De begrippen achter preventieve en regeneratieve waarde.
Gerelateerde diensten
Projecten en inzichten
Recente projecten
Klimaatkansen Gelderland · sector Energie Energie in de Gelderse klimaatkansenkaart Energie is in de Klimaatkansenkaart […]
Lees het project →Klimaatkansen Gelderland · sector Gebouwde omgeving Gebouwde omgeving in de Gelderse klimaatkansenkaart De gebouwde omgeving […]
Lees het project →Klimaatkansen Gelderland · sector Mobiliteit Mobiliteit in de Gelderse klimaatkansenkaart Mobiliteit is verantwoordelijk voor ongeveer […]
Lees het project →Klimaatkansen Gelderland · sector Landbouw en landgebruik Landbouw en landgebruik in de Gelderse klimaatkansenkaart Voor […]
Lees het project →Climate Action Recap · Gelderland · Landbouw & landgebruik Landbouw & landgebruik in Gelderland Landbouw […]
Lees het project →Climate Action Recap · Gelderland · Mobiliteit & transport Mobiliteit en transport in het klimaatactieplan […]
Lees het project →Veelgestelde vragen
Een preventiestrategie laat zien welke maatschappelijke, ecologische of economische schade voorkomen kan worden en welke maatregelen daarvoor nodig zijn.
Preventie richt zich op het voorkomen van schade voordat die ontstaat. Schadebeperking richt zich op het verminderen van schade die al optreedt of waarschijnlijk niet meer volledig te voorkomen is.
Voor gemeenten, provincies, bedrijven, maatschappelijke organisaties, voedselinitiatieven, zorg- en welzijnsorganisaties, gebiedscoalities en publieke programma’s die eerder willen sturen op maatschappelijke waarde.
Een preventiestrategie levert inzicht in oorzaken, een nulscenario, preventieve maatregelen, maatschappelijke baten, vermeden kosten, prioriteiten en een uitvoeringsroute.
Ja. Vaak kan preventieve waarde indicatief worden berekend met beschikbare data, schaduwprijzen, MKBA-light, eco-kostenanalyse, CO₂-berekeningen, publieke bronnen en expliciete aannames. De uitkomst is doorgaans een onderbouwde indicatie of bandbreedte.
Een nulscenario beschrijft wat waarschijnlijk gebeurt wanneer er geen aanvullende preventieve maatregelen worden genomen. Zo wordt duidelijk welke schade, kosten of effecten voorkomen kunnen worden.
Voorkom kosten voordat ze ontstaan
Een preventiestrategie maakt zichtbaar welke maatschappelijke schade kan worden voorkomen en welke maatregelen structureel waarde toevoegen.
Plan een verkennend gesprek
Dutch 
English