INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
Circulair en ontwerp 177
actief: Voedsel en leefomgeving 134
Koolstof en footprint 59
Gebouwde omgeving 49
Industrie en maakindustrie 44
actief: Mobiliteit 29
Landbouw 22
Energie 20
actief: Afval en grondstoffen 20
actief: Kritieke grondstoffen 17
actief: Biobased 16
Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's214 inzichten in 5 thema's
THEMA · 134 INZICHTEN · 10 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Voedsel en leefomgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Voedselinitiatieven: waarom de verkennende MKBA de noodzaak onderstreept
2025 · 59 inzichten
Voedselhubs en de kracht van Voedselcirkel Amsterdam
2026 · 17 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 13 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 13 inzichten
Rekenmodel voedselinitiatief — MKBA Food (versie voor 1 initiatief)
2026 · 12 inzichten
+ 5 projectenin dit thema
Cijfers
85 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3.000
euro per casus
reductie maatschappelijke lasten: minder formele hulp door informele signalering
Op €3.000 per casus waardeert het rekenmodel de reductie van maatschappelijke lasten: minder formele hulp doordat een voedselinitiatief informeel signaleert en ondersteunt.
50.000
euro per QALY
gezondheid: ZonMw-advieswaarde per QALY in preventie
Gezondheidswinst waardeert het rekenmodel op €50.000 per QALY, de ZonMw-advieswaarde voor een voor kwaliteit gecorrigeerd levensjaar in preventie.
22.735
kg
gered voedsel in 2025 via de Food Center-bus
Alleen al de Food Center-bus redde in 2025 circa 22.735 kg voedsel; vervoer, koeling en coördinatie zijn daarmee directe impactmiddelen.
6,7
score logistiek (verbeterpunt) bij Voedselcirkel Amsterdam
Partners waarderen Voedselcirkel hoog, maar logistieke ondersteuning scoort gemiddeld 6,7; dit maakt vervoer, koeling en planning de kern van versterking.
4,9
baten-kostenratio Mensa Mensa op alleen publieke inzet, in jaar 1
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa, Public Food / New Economy, april 2026
Wanneer alleen publieke inzet wordt meegeteld, loopt de baten-kostenratio van Mensa Mensa op tot circa 4,9 in jaar 1; de publieke euro werkt als hefboom.
28.200
maaltijden/jaar
per doorgerekende basislocatie
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa
Een basale Mensa Mensa-locatie realiseert jaarlijks 28.200 gezonde maaltijden, redt 5.139 kg voedsel en levert 24.960 plantaardige maaltijd-equivalenten.
De verkennende MKBA vergelijkt 14 interventies niet als verplicht totaalpakket, maar als beleidsmenu voor continuïteit, opschaling en betere borging van voedselinitiatieven.
Over vier jaar verdeelt de Veggiebox 40.000 boxen, samen circa 260.000 kg groente en fruit.
Bevindingen
42 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
De analyse laat zien dat vertrouwen en toegankelijkheid sterk zijn, maar duurzaam blijven alleen als aanbod, planning, koeling en vervoer betrouwbaarder worden.
Toegang tot groente, fruit en andere producten verlicht het huishoudbudget en maakt gezondere voeding bereikbaarder voor mensen met weinig financiële ruimte.
De impactanalyse onderscheidt voedselboxen als aparte positieve module; bedrijfscatering werkt vooral als inkomstenmodel en moet niet met de locatie-impact worden vermengd.
Het volksrestaurant is ook een ontmoetingsplek; betaalbare gezonde maaltijden worden gecombineerd met contact, ritme en deelname aan de wijk.
Een facilitaire koepelcoöperatie kan initiatieven ontlasten bij administratie, fondsenwerving en gedeelde ondersteuning; de MKBA rekent met een B/K-ratio van circa 2,8.
Een stedelijk fonds kan continuïteit organiseren met cofinanciering, vrije vorm en leercirkels; de MKBA rekent met circa €6,5 miljoen baten per jaar.
Suikergewassen vervangen raaigras voor koeien. De grondstoffen voor precisiefermentatie zijn suikerrijke gewassen, te verbouwen op gronden waar nu raaigras voor koeien staat, waardoor het
Voedselverspilling tegengaan is laaghangend fruit. Het tegengaan van voedselverspilling is laaghangend fruit, met relatief lage kosten per kton CO₂.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De MKBA adviseert de Food Insecurity Experience Scale (FIES) te gebruiken om voedselzekerheid systematisch te monitoren.
Borg voedselinitiatieven structureel door het netwerk te erkennen als collectieve infrastructuur en vaste financiering te combineren met regie en monitoring.
Langdurige lokale ketens verbinden boeren, verwerkers, afnemers en publieke partijen rond stabiele routes voor regeneratieve en plantaardige productie.
Ondersteun koplopers in nieuwe eiwitproductie. Ondersteun innovatieve koplopers in de nieuwe eiwitproductie, in zowel productie als verwerking.
Versterk lokale ketens voor regeneratieve producten. Stimuleer lokale ketens om de vraag naar biologische en regeneratieve producten te versterken;
Een plantenrijke voedseltransitie verlaagt de vraag naar landbouwgrond en de uitstoot uit de veehouderij. De aanbeveling koppelt die verschuiving aan korte ketens, regionale inkoop en publieke aanbestedingen.
Veestapelreductie levert in de Gelderse landbouw pas brede systeemwaarde op wanneer zij wordt gekoppeld aan regeneratieve landbouw en nutriëntenbeheer.
THEMA · 20 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Afval en grondstoffen
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Circulaire businesscases in de MRA: e-waste
2019 · 6 inzichten
Circulaire bedrijventerreinen Groningen
2022 · 3 inzichten
Circulaire businesscases in de MRA: bouw- en sloopafval
2020 · 3 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 2 inzichten
Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
2022 · 2 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
12 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Ongeveer 30% van consumptiegoederen verbruikt door bedrijven en overheid. Naast huishoudens verbruiken ook bedrijven en overheid consumptiegoederen.
≈1.800
vrachten/jaar
plasticvrachten bespaard met een plasticpers (van 2.078 vrachten per jaar)
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Plasticpers bespaart circa 1.800 vrachten per jaar. Een plasticpers comprimeert afval op de plek waar het vrijkomt en reduceert het volume tot 75%.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
177.916
maaltijden/jaar
voorkomen, plus 82.800 kg compost per jaar
Bron: Jaarbeurs UFI Sustainability Award
177.916 maaltijden voorkomen en 82.800 kg compost per jaar. Door het tegengaan van voedselverspilling worden in een normaal jaar 177.916 maaltijden voorkomen, terwijl een eigen compostmachine…
€34 miljoen per jaar verloren door downcycling. Doordat kansrijke stromen gedeeltelijk laagwaardig worden verwerkt, gaat in het bouw- en sloopafval van de MRA naar schatting €34 miljoen per jaar
99,37%
aandeel van goud in de milieu-impact van e-waste (0,0% massa, 10,1% waarde)
Bron: Urban mining MRA
Koper: 0,2% van de massa, 55% van de milieu-impact. Koper vormt slechts 0,2% van de massa, maar 55% van de totale milieu-impact van het bouw- en…
75%
afvalscheiding, doel gemeente Oss 2020
Bron: Gemeente Oss
In 2020 streefde Oss naar 75% afvalscheiding en minder dan 96 kg restafval per inwoner, naast beheersbare inzamelkosten.
Koper levert een kwart van de waarde in e-waste. Koper is met circa 25% van de waarde het waardevolste metaal in het e-waste van de MRA, vóór aluminium (17%) en…
Bevindingen
5 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
5
productgroepen
met circulariteitsdoelen tot 2030 (o.a. elektronica, textiel, meubels)
Bron: Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
Vijf productgroepen krijgen circulariteitsdoelen tot 2030. Voor vijf productgroepen, elektrische apparaten, verpakkingen, chemische producten, textiel en meubels, zijn circulariteitsdoelen op een
Bitumen nog niet haalbaar voor hoogwaardige verwerking. Hoogwaardige verwerking van bitumen viel af als casus: het bleek praktisch en kostentechnisch nog niet haalbaar door de benodigde
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Scenario's verbinden kosten, scheiding en grondstoffenterugwinning. Slimmer inzamelen laat Oss tegelijk kosten beheersen, het scheidingspercentage verhogen en meer waardevolle grondstoffen
Refurbishment behoudt waarde en complexiteit. Levensduurverlenging via refurbishment in sociale werkplaatsen behoudt de waarde en complexiteit van producten, in plaats van ze te reduceren tot
Aanbevelingen
3 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Ruim 60% van alle materialen passeert een bedrijventerrein; circulaire programma's helpen Utrechtse bedrijven reststromen te verminderen.
Een grote kans zit in inkoop en aanbesteding op basis van ecokosten, de echte prijs en maatschappelijke kosten-batenanalyses.
Batterijen als buffer voor het lichtnet. Gebruikte accu's uit e-waste krijgen een tweede leven als buffer voor het lichtnet, in plaats van laagwaardig te worden verwerkt.
THEMA · 16 INZICHTEN · 5 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biobased
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Biobased Design
2023 · 8 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 3 inzichten
Wesselink Isolatie: nulmeting toont netto CO₂-negatieve isolatie
2021 · 3 inzichten
Verkenning circulaire isolatiematerialen
2021 · 1 inzichten
Circulair hergebruik hout uit de urban mine Noord-Holland
2020 · 1 inzichten
Cijfers
9 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3
fasen
ontwikkelfasen Biobased Design (lancering, Dutch Design Week, bibliotheek)
De ontwikkeling van het platform doorliep drie zichtbare fasen: de lancering, een presentatie tijdens de Dutch Design Week en de publieke toepassing als Kast der Kasten…
4
componenten
basiscomponenten Regenerative Modular Cabinet
Het kastsysteem is samengesteld uit vier bouwstenen: frames, planken, boxen en covers. Elke configuratie is daarmee aanpasbaar, uitbreidbaar en repareerbaar, en laat zich afstemmen op de…
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
50%
glaswol en cellulose samen in de isolatiemix (Wesselink)
Bron: Nulmeting Wesselink Isolatie
Biobased isolatiemateriaal slaat over de levensduur circa 1,3 kg CO₂ op per kilo materiaal, tegenover circa 0,09 kg CO₂-uitstoot voor productie en installatie.
100
%
aandeel biobased en afbreekbare grondstoffen Biobased Design
Als ecologisch uitgangspunt hanteert het platform herstel via 100% biobased en afbreekbare grondstoffen.
12
kinderen
kinderen die de Kast der Kasten bouwden bij OBA Osdorp
In de bibliotheek OBA Osdorp bouwden twaalf kinderen uit Amsterdam Nieuw-West volgens het concept van de Regenerative Modular Cabinet een boekenkast voor de buurt.
Binnen het kastsysteem zijn de legvlakken en gesloten vakken leverbaar in twee standaardbreedtes, 30 en 60 cm.
6
materialen
biobased materiaalopties Regenerative Modular Cabinet
Voor frames, panelen en covers biedt de Regenerative Modular Cabinet zes biobased materiaalopties, elk met een eigen rol in het ontwerp.
Bevindingen
6 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
8
lenzen
regeneratieve ontwerplenzen Biobased Design
Het ontwerp van de Regenerative Modular Cabinet volgt acht regeneratieve lenzen waarlangs sociale, ecologische en economische waarde elkaar versterken.
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Bouwen met hout vermijdt 117 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.12), over 3.600 gebouwen.
Biobased isolatie snijdt aan twee kanten omdat het zowel de energievraag in gebouwen verlaagt als tijdelijk koolstof vastlegt in materialen.
Elke euro cellulose-isolatie slaat CO₂ op. Elke euro die naar cellulose-isolatie gaat, legt CO₂ vast in het gebouw die planten tijdens hun groei hebben opgenomen.
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Het meenemen van CO₂-opslag in biobased bouwmaterialen geeft een realistischer milieubeeld: volgens een TNO-model dragen biobased producten netto de helft minder bij aan klimaatverandering wanneer de
THEMA · 29 INZICHTEN · 4 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Mobiliteit
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
21 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
10
%
toename afgelegde kilometers personen- en goederenverkeer Gelderland in tien jaar; wegemissies +15% over twintig jaar
De mobiliteitsvraag in Gelderland groeit gestaag: het aantal afgelegde kilometers van personen- en goederenverkeer nam in tien jaar met 10% toe, terwijl de emissies via het…
STAT
Emissieloze voertuigen Gelderland: 0,124 kg CO₂-eq per voertuigkilometer, circa 64% minder uitstoot
0.124
kg CO₂-eq/voertuigkilometer
reductie per vervangen voertuig well-to-wheel, circa 64% en oplopend tot meer dan 80% bij schonere stroom in 2030
Het vervangen van een brandstofauto door een emissieloos voertuig levert een reductie van circa 64% op, gelijk aan 0,124 kg CO₂-eq per voertuigkilometer (well-to-wheel).
De vier mobiliteitsclusters in Utrecht lopen uiteen van verschonen (697 kton) tot verminderen (358 kton).
De 697 kton van verschonen in Utrecht komt van een groei naar 329.000 elektrische personenauto's.
Loop- en fietsinfrastructuur per modelbuurt
€ ×1.000
24
kosten
59
maatschappelijke waarde
Loop- en fietsinfrastructuur levert een modelbuurt circa €59.000 maatschappelijke waarde op tegenover €24.000 kosten — onderbouwd met Zuid-Limburgse praktijkcijfers.
Deelvervoer per modelbuurt
€ ×1.000
400
kosten
470
maatschappelijke waarde
Deelvervoer levert een modelbuurt circa €470.000 maatschappelijke waarde op tegenover €400.000 kosten: elke deelfiets vervangt dagelijks ruim één spitsrit.
Om de uitstoot van wegverkeer terug te dringen is de maximumsnelheid op Nederlandse snelwegen landelijk verlaagd van 130 naar 100 km/u.
Het sectorbrede reductiedoel voor mobiliteit en transport bedraagt volgens het Gelders Klimaatplan (p. 83) 1,3 tot 2,6 Mton CO₂-eq in 2030.
Bevindingen
7 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Minder reizen vermijdt 358 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.6): 1.808 km minder vervoer per persoon.
Mobiliteit in Utrecht leunt op de spreiding van energie, zon op dak en ruimtelijke inrichting met knooppunten.
De vier mobiliteitsclusters vormen samen 2.141 kton CO₂-eq per jaar — ruim een derde van het Utrechtse potentieel.
Mobiliteit is met 2.141 kton CO₂-eq per jaar het grootste thema in Utrecht: 35,7% van het potentieel.
Het verschonen van het wagenpark vermijdt 697 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht — de grootste oplossing van de kaart.
Anders reizen vermijdt 563 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.3): 2.915 km ander vervoer per persoon.
Zero-emissiezones vermijden 523 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.4), goed voor 2.093 km minder of ander vervoer.
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Werkgevers kunnen met thuiswerken, OV, deelmobiliteit en knooppunten het woon-werkverkeer fors verschonen.
THEMA · 17 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Kritieke grondstoffen
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Mega trots: materiaalimpact heeft een plek gekregen in Binas 7e editie
2022 · 8 inzichten
Circulaire CNC-systemen
2020 · 3 inzichten
Circulaire verdienmodellen in de maakindustrie Overijssel
2020 · 1 inzichten
Circulair hergebruik hout uit de urban mine Noord-Holland
2020 · 1 inzichten
Circulaire zoutstrooier
2020 · 1 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
5 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
60
metalen
overzicht van hoe goed recycling per metaal is georganiseerd
Bron: Binas periodieke tabellen, New Economy-aanlevering
Een overzicht van 60 metalen laat zien hoe goed recycling werkelijk georganiseerd is. Voor sommige metalen bestaan volwassen kringlopen, terwijl andere nauwelijks worden teruggewonnen of verloren
Ook NVOX zag het: de 7e editie van Binas kreeg aandacht omdat materiaalimpact daar een zichtbare plek heeft gekregen. Dat is meer dan een publicatiemoment.
De aanlevering aan Binas in 2021 was het startpunt voor het zichtbaar maken van materiaalimpact in het onderwijs.
Bron: RTA Maakindustrie Overijssel
€ 1.359 mln productwaarde in de regio. Op productniveau vertegenwoordigen CNC-systemen € 1.359 miljoen economisch perspectief in de regio, de hoogste waarde in de keten.
Aandeel in de eco-kosten van een UPS-systeem
Neodymiummagneet · 37,31
Rest van het UPS-systeem · 62,67
Bron: RTA Maakindustrie Overijssel
37% van de eco-kosten in 4% van het gewicht. De neodymiummagneet vormt slechts 4% van het gewicht van een UPS-systeem, maar veroorzaakt 37,31% van de eco-kosten.
Bevindingen
12 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Bron: Binas periodieke tabellen, New Economy-aanlevering
De gezondheidsimpact van metalen laat zien dat materiaalkeuzes ook mensen raken. Winning, productie en verwerking kunnen effecten hebben op luchtkwaliteit, blootstelling, arbeidsomstandigheden en
Bron: Binas periodieke tabellen, New Economy-aanlevering
Metalen hebben ook impact op waterkwaliteit. Zoetwater-eutrofiëring laat zien dat productie en verwerking van materialen effecten kunnen hebben die verder gaan dan energiegebruik of CO₂-uitstoot.
Kritieke materialen komen terug in meerdere producten. Kritieke materialen zoals neodymium, palladium, tin en wolfraam komen terug in meerdere productfamilies uit de maakindustrie.
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Tin staat op de EU-lijst kritische materialen. Goud, palladium en tin kennen in CNC-systemen een hoog risico op leveringszekerheid en bedrijfsreputatie, voornamelijk in de ICT-componenten.
Componenten blijven waardevol na afschrijving. Door de zeer hoge innovatiesnelheid bij CNC-systemen blijven componenten waardevol na afschrijving van het eindproduct.
Drie hoge risico's: polyester, rubber en palladium. Polyester, rubber en palladium kennen alle drie een hoog risico in zoutstrooiers.
Palladium: dubbelrisico voor levering en reputatie. Palladium kent in high-tech radarsystemen een hoog risico voor zowel de leveringszekerheid als de bedrijfsreputatie, en heeft een significante
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.