INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
Circulair en ontwerp 177
Voedsel en leefomgeving 134
Koolstof en footprint 59
actief: Gebouwde omgeving 49
actief: Industrie en maakindustrie 44
Mobiliteit 29
actief: Landbouw 22
actief: Energie 20
actief: Afval en grondstoffen 20
Kritieke grondstoffen 17
Biobased 16
Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's151 inzichten in 5 thema's
THEMA · 20 INZICHTEN · 4 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Energie
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
10 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 601 kton van zon op land in Utrecht is gekoppeld aan 2.830 hectare nieuw zonneveld, gefaseerd opgebouwd tot en met 2030.
De 416 kton van wind op land in Utrecht komt van 60 windmolens van 5,6 MW, gefaseerd geplaatst tot en met 2030.
Opwek op bestaande bouw per modelbuurt
mln €
4.9
kosten
8.2
maatschappelijke waarde
Duurzame opwek op en in bestaande woningen levert een modelbuurt circa €8,2 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €4,9 miljoen kosten — en hoort direct na isolatie…
Collectieve opwek per modelbuurt
mln €
8.7
kosten
12
maatschappelijke waarde
Een zonnepark, windmolen, geothermie of stadswarmte levert een modelbuurt circa €12 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €8,7 miljoen kosten — en maakt de buurt volledig aardgasvrij.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
De 310 kton van zon op dak in Utrecht hoort bij 540 hectare dakoppervlak, gefaseerd tot en met 2030.
De opgave voor groen gas in Utrecht bouwt op naar 80 vergistingsinstallaties en 830 aangesloten boerderijen.
De 59 kton van kleinschalige zon op dak in Utrecht komt van 33.000 woningen met zonnepanelen.
Bevindingen
10 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Elektriciteit is goed voor 1.515 kton CO₂-eq vermijding per jaar in Utrecht — 25,3% van het potentieel, met zon en wind op land als grootste oplossingen.
Zon op land vermijdt 601 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.2 van 30) en vraagt 2.830 hectare zonneveld tot en met 2030.
Zonder netcapaciteit komt geen buurttransitie van de grond: een midden- en tussenspanningsstation kost een modelbuurt circa €1 miljoen per jaar en maakt alle andere energie-opgaven mogelijk.
Circulaire en biobased bouw, vergroening van de landbouw en duurzame energie vormen samen de route naar een toekomstbestendige binnenhaven.
Wind op land vermijdt 416 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.5) met 60 windmolens van 5,6 MW tot en met 2030.
Zon op dak vermijdt 310 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.7) en benut 540 hectare dakoppervlak tot en met 2030.
Kleinschalige zon op dak vermijdt 59 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, verspreid over 33.000 woningen.
Het flexibeler spreiden van het elektriciteitsverbruik kan 74 kton CO₂-eq per jaar vermijden in Utrecht.
THEMA · 49 INZICHTEN · 15 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Gebouwde omgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 16 inzichten
Gebouwde omgeving: houtbouw als klimaatoplossing voor Gelderland
2021 · 8 inzichten
Co-Operate — Een buurt voor zeven generaties
2021 · 5 inzichten
Kosten- en grondstoffenbesparing door waardebehoud
2026 · 3 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: Gebouwde omgeving, momentopname 2025
2025 · 3 inzichten
+ 10 projectenin dit thema
Cijfers
24 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3 programmalijnen voor overheden. Voor overheden, brancheorganisaties en kennisinstellingen biedt het rapport drie programmalijnen om waardebehoud structureel te agenderen en op te schalen.
10 kansenkaarten voor verdienen met minder. Het rapport vertaalt waardebehoud naar 10 kansenkaarten die een verdienmodel koppelen aan winst op geld, grondstoffen en CO₂.
circa 23%
daling gebouwde omgeving 2021→2023
Bron: Momentopname en Reflectie Klimaatkansen Gelderland 2025, sector Gebouwde omgeving
De uitstoot van de Gelderse gebouwde omgeving daalde tussen 2021 en 2023 met circa 23%.
Circa 23% van het 2030-potentieel in de Gelderse gebouwde omgeving is gerealiseerd; 77% blijft open richting 2030.
Binnen de Utrechtse gebouwde omgeving dragen woningen 742 en utiliteitsbouw 545 kton CO₂-eq per jaar.
De 297 kton van warmtepompen in de utiliteitsbouw komt van een groei naar 390.000 installaties in Utrecht.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Groene daken, gevels en koele materialen houden gebouwen passief koel — geen airco nodig, wel waterbuffering en biodiversiteit; onderdeel van het groen-blauwe pakket per modelbuurt.
Betaalbaar wonen per modelbuurt
€ ×1.000
280
kosten
710
maatschappelijke waarde
Betaalbare huurwoningen brengen diversiteit in bewoners en voorzieningen; de Transform-methodiek rekent per modelbuurt op circa €710.000 maatschappelijke waarde tegenover €280.000 kosten.
Bevindingen
23 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Energieneutrale gebouwen en duurzame renovatie bundelen isolatie, warmtepompen, slimme thermostaten, warmwaterterugwinning en de circulerende douche tot gebouwen die netto geen energie gebruiken.
Drie structurele vormen van waardeverlies. Overdimensionering, te vroege vervanging en onbenutte capaciteit zijn drie structurele vormen van waardeverlies in de gebouwde omgeving.
Biobased isolatie kan de warmtevraag verlagen, fossiele materialen vervangen en CO₂ tijdelijk tot middellang opslaan in gebouwen.
Warmtenetten voor utiliteitsbouw vermijden 70 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht.
Warmwaterterugwinning uit douchewater vermijdt 28 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, over 18.000 woningen.
20
nr.
Op de innovatielijst van Project Drawdown staat het bouwen met hout genoteerd als oplossing nummer 20.
CO₂-uitstoot spouwisolatie
kg CO₂-eq/m²
4.4
glaswol
1.8
cellulose
Bron: Verkenning circulaire isolatiematerialen
Hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂. Een hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂.
Impact accounting maakt sociale, ecologische en financiële waarde naast elkaar zichtbaar. Waarde die niet zichtbaar is, kan niet worden meegewogen in een investeringsbeslissing.
Aanbevelingen
2 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De provincie Utrecht wil haar eigen uitstoot (scope 1 en 2) in 2030 volledig hebben gereduceerd.
3
beste keuzes
vlasplaat (dak), cellulose (spouw) en LDPE-folie (vloer) — het duurzaamst én voordeligst per toepassing
Bron: Verkenning circulaire isolatiematerialen
Vlasplaat, cellulose en LDPE-folie als beste isolatiekeuze. Gekeken vanuit duurzaamheids- en financieel oogpunt is vlasplaat de beste keuze voor het dak, cellulose voor de spouw en…
THEMA · 22 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Landbouw
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
11 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Achter het plantaardige dieet in Utrecht zit een daling van de vleesconsumptie van 33,1 naar 21,7 kg per persoon per jaar.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
1.9
Mton CO₂-eq
reductieambitie landbouw en landgebruik Gelderland 2030 (Gelders Klimaatplan)
Het Gelderse Klimaatplan formuleert voor de sector landbouw en landgebruik een reductieambitie van 1,9 Mton in 2030.
COMPARE
Herstel van gematigde bossen Gelderland: 0,013 tot 0,027 Mton CO₂-eq vastleggingspotentieel in 2030
Herstel van gematigde bossen omvat het beschermen en regenereren van bos op gedegradeerde gronden. Gematigde bossen bevatten ongeveer 10% van alle terrestrische koolstof en 20% van…
350 boeren per jaar getraind in regeneratieve landbouw. Het programma traint tien jaar lang circa 350 boeren per jaar in duurzame en regeneratieve landbouw, met indirecte maatschappelijke baten van
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
De 127 kton van voertransitie in Utrecht hoort bij 840 boerderijen die overstappen tot en met 2030.
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
Bevindingen
11 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Een plantaardiger dieet vermijdt 258 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.10); de vleesconsumptie daalt.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Een transitie in veevoer vermijdt 127 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, op 840 boerderijen.
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Het tegengaan van voedselverspilling vermijdt 47 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht.
Monovergisting van mest vermijdt 38 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 1,5 miljoen ton verwerkingscapaciteit.
Regeneratieve landbouw vermijdt 1 kton en legt 4 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, gedragen door 460 boeren.
THEMA · 44 INZICHTEN · 9 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Industrie en maakindustrie
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 9 inzichten
Circulaire zoutstrooier
2020 · 7 inzichten
Circulaire CNC-systemen
2020 · 7 inzichten
Industrie en bedrijven: klimaatoplossingen voor Gelderland
2021 · 6 inzichten
Industriële foodprocessors
2020 · 5 inzichten
+ 4 projectenin dit thema
Cijfers
15 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Het aandeel alternatief cement in Utrecht stijgt van 5% via 13% naar 25% tot en met 2030.
De houtbouw-opgave in Utrecht loopt op van 400 via 2.500 naar 3.600 gebouwen tot en met 2030.
20
%
aandeel Gelderland in gebruikte stortcapaciteit Nederland
Ongeveer 20% van de gebruikte stortcapaciteit in Nederland ligt in Gelderland. In de provincie zijn nog vier stortplaatsen actief, terwijl bijna 800 voormalige stortplaatsen nog steeds…
37
%
aandeel recyclebaar afval in wereldwijd vast stedelijk afval (Drawdown)
Project Drawdown rekent recycling als de toegenomen terugwinning van recyclebare materialen, met uitzondering van papier en organisch materiaal, uit de industriële en residentiële sectoren.
Vijf productfamilies doorgelicht op circulaire kansen. Voor de Overijsselse maakindustrie zijn vijf productfamilies doorgelicht op grondstoffen, materiaalimpact, leveringsrisico en circulaire
€1.359
mln
productwaarde in de regio (vooral levensduurverlenging)
Bron: RTA Maakindustrie Overijssel
€ 1.359 mln productwaarde, vooral in levensduurverlenging. Op productniveau vertegenwoordigen zoutstrooiers € 1.359 miljoen economisch perspectief in de regio.
Modulariteit 5/5: alle vijf verdienmodellen toepasbaar. Zoutstrooiers scoren 5 van 5 op modulariteit, de hoogste score in deze analyse.
90,60
mln €
economische waarde via repurpose van UPS-systemen in de regio
Bron: RTA Maakindustrie Overijssel
€ 90,6 mln productwaarde, vooral in levensduurverlenging. Op productniveau vertegenwoordigen UPS-systemen € 90,6 miljoen economisch perspectief in de regio.
Bevindingen
22 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Een interne CO₂-prijs in inkoopbeleid maakt klimaatimpact zichtbaar vóórdat een aankoopbesluit wordt genomen.
Omdat de vloot van Ride-Check in 2022 sterk uitbreidde, is het jaar niet representatief voor de absolute scope 3-emissies.
Industrie is met 4,5% het kleinste thema in Utrecht, maar telt dubbel: 170 kton vermijding plus 98 kton vastlegging per jaar.
Hoewel industrie het kleinste thema is in Utrecht, levert het het grootste aandeel vastlegging: 98 van de 160 kton.
Waarde verschuift van verkoop naar prestatie en onderhoud. In de circulaire maakindustrie verschuift de waarde van eenmalige verkoop naar langdurige prestatie, onderhoud en componentbehoud.
Veel zoutstrooiercomponenten passen bij verschillende circulaire verdienmodellen.
Zoutstrooiers worden niet altijd efficiënt benut; deeloplossingen kunnen gebruik en waarde verbeteren.
Componentvervanging vergroot de circulaire potentie van CNC-systemen.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Uitstoot per personenvervoerskilometer
g CO₂-eq
28
2022
14
doel 2030
Bron: New Economy rapport Check Technologies 2023
Het reductiedoel van Check Technologies is een halvering van de uitstoot per personenvervoerskilometer: van 28 gram CO₂-eq in 2022 naar 14 gram in 2030.
Ruim 60% van alle materialen passeert een bedrijventerrein; circulaire programma's helpen Utrechtse bedrijven reststromen te verminderen.
Componentbehoud vaak waardevoller dan recycling. Bij high-tech producten zit veel waarde in de functie van componenten, niet in het ruwe materiaal.
Exploitatie- en prestatiemodel best toepasbaar. Voor CNC-systemen zijn het exploitatiemodel en het prestatiemodel het beste toepasbaar.
Prestatiemodel biedt de grootste potentie. Voor UPS-systemen biedt het prestatiemodel de grootste circulaire potentie: op de middellange termijn slimme systemen toevoegen voor effectievere inzet.
Levensduurverlenging houdt de waarde vast. Voor high-tech radarsystemen zit het meeste economisch perspectief in levensduurverlenging van het product, vooral op het niveau van componentbehoud.
UPS-systemen bieden vooral via reparatie, refurbishment en levensduurverlenging veel waardebehoud, met €72,48 miljoen economisch perspectief in de regio.
THEMA · 20 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Afval en grondstoffen
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Circulaire businesscases in de MRA: e-waste
2019 · 6 inzichten
Circulaire bedrijventerreinen Groningen
2022 · 3 inzichten
Circulaire businesscases in de MRA: bouw- en sloopafval
2020 · 3 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 2 inzichten
Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
2022 · 2 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
12 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Ongeveer 30% van consumptiegoederen verbruikt door bedrijven en overheid. Naast huishoudens verbruiken ook bedrijven en overheid consumptiegoederen.
≈1.800
vrachten/jaar
plasticvrachten bespaard met een plasticpers (van 2.078 vrachten per jaar)
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Plasticpers bespaart circa 1.800 vrachten per jaar. Een plasticpers comprimeert afval op de plek waar het vrijkomt en reduceert het volume tot 75%.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
177.916
maaltijden/jaar
voorkomen, plus 82.800 kg compost per jaar
Bron: Jaarbeurs UFI Sustainability Award
177.916 maaltijden voorkomen en 82.800 kg compost per jaar. Door het tegengaan van voedselverspilling worden in een normaal jaar 177.916 maaltijden voorkomen, terwijl een eigen compostmachine…
€34 miljoen per jaar verloren door downcycling. Doordat kansrijke stromen gedeeltelijk laagwaardig worden verwerkt, gaat in het bouw- en sloopafval van de MRA naar schatting €34 miljoen per jaar
99,37%
aandeel van goud in de milieu-impact van e-waste (0,0% massa, 10,1% waarde)
Bron: Urban mining MRA
Koper: 0,2% van de massa, 55% van de milieu-impact. Koper vormt slechts 0,2% van de massa, maar 55% van de totale milieu-impact van het bouw- en…
75%
afvalscheiding, doel gemeente Oss 2020
Bron: Gemeente Oss
In 2020 streefde Oss naar 75% afvalscheiding en minder dan 96 kg restafval per inwoner, naast beheersbare inzamelkosten.
Koper levert een kwart van de waarde in e-waste. Koper is met circa 25% van de waarde het waardevolste metaal in het e-waste van de MRA, vóór aluminium (17%) en…
Bevindingen
5 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
5
productgroepen
met circulariteitsdoelen tot 2030 (o.a. elektronica, textiel, meubels)
Bron: Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
Vijf productgroepen krijgen circulariteitsdoelen tot 2030. Voor vijf productgroepen, elektrische apparaten, verpakkingen, chemische producten, textiel en meubels, zijn circulariteitsdoelen op een
Bitumen nog niet haalbaar voor hoogwaardige verwerking. Hoogwaardige verwerking van bitumen viel af als casus: het bleek praktisch en kostentechnisch nog niet haalbaar door de benodigde
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Scenario's verbinden kosten, scheiding en grondstoffenterugwinning. Slimmer inzamelen laat Oss tegelijk kosten beheersen, het scheidingspercentage verhogen en meer waardevolle grondstoffen
Refurbishment behoudt waarde en complexiteit. Levensduurverlenging via refurbishment in sociale werkplaatsen behoudt de waarde en complexiteit van producten, in plaats van ze te reduceren tot
Aanbevelingen
3 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Een grote kans zit in inkoop en aanbesteding op basis van ecokosten, de echte prijs en maatschappelijke kosten-batenanalyses.
Ruim 60% van alle materialen passeert een bedrijventerrein; circulaire programma's helpen Utrechtse bedrijven reststromen te verminderen.
Batterijen als buffer voor het lichtnet. Gebruikte accu's uit e-waste krijgen een tweede leven als buffer voor het lichtnet, in plaats van laagwaardig te worden verwerkt.
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.