Industriële foodprocessors
Industriële foodprocessors verwerken voedsel op grote schaal, waarbij kleine tekortkomingen van materialen verstrekkende gevolgen kunnen hebben voor de volksgezondheid. Deze factsheet uit de Regionale Transitieagenda Maakindustrie Overijssel ontleedt de materiaalwaarde, het leveringsrisico en de circulaire verdienmodellen van industriële foodprocessors.
Wat is een industriële foodprocessor?
Industriële foodprocessors verwerken voedsel op grote schaal. Kleine tekortkomingen van materialen kunnen verstrekkende gevolgen hebben voor de volksgezondheid, en daarom hanteert de Europese Unie strenge regels. Een verandering van materialen werkt door in de gebruiksfase: een ander materiaalsoort vraagt al snel andere schoonmaakmiddelen, die in de gebruiksfase een sterkere impact kunnen hebben, waarmee het probleem verschuift.
Roestvast (food-grade) staal vormt 69% van het gewicht, vanwege de corrosieweerstand en duurzaamheid in de meeste voedseltoepassingen. Polymere materialen en elastomeren, samen 5%, zitten vooral in afdichtingen, pakkingen, verbindingsringen, kleefstoffen en smeermiddelen, die niet in contact mogen komen met voedsel.
Onderdeel van: de Regionale Transitieagenda Circulaire Economie Overijssel, maakindustrie · hoofdproject. Opdrachtgever: Provincie Overijssel. Analyse: product footprint, materiaalimpact, leveringsrisico en circulaire verdienmodellen.
Product- onderdelen
De zes onderdeelgroepen vormen samen 95% van het totaalgewicht. Roestvast staal in twee kwaliteiten, 304 en 316, draagt het grootste aandeel in zowel gewicht als eco-kosten. Messen in martensitisch roestvast staal hebben de hoogste waarde per ton.
| Onderdeel | Gewicht | Waarde per ton | Eco-kosten per ton | Aandeel eco-kosten |
|---|---|---|---|---|
| Bakken, pijpen e.d. in 304 roestvast staal | 34,50% | € 966,00 | € 445,82 | 40,41% |
| Bakken, pijpen e.d. in 316 roestvast staal | 34,50% | € 862,50 | € 436,56 | 39,57% |
| Elektromotoren | 11,00% | € 1.222,22 | € 71,48 | 6,48% |
| Isolatie | 10,00% | € 50,00 | € 50,16 | 4,55% |
| Messen in martensitisch roestvast staal | 5,00% | € 2.500,00 | € 69,14 | 6,27% |
| Afdichtingen in polymere materialen | 5,00% | € 500,00 | € 30,00 | 2,72% |
Milieu-impact en leveringsrisico
Chroom heeft de hoogste milieu-impact; het is nodig voor roestvast staal. Ook 304 en 316 roestvast staal hebben een hoge impact: dit zijn tevens de zwaardere componenten van het eindproduct.
| Grondstof | Risico | Toelichting |
|---|---|---|
| Wolfraam | hoog | onder nieuwe EU-regelgeving kritische materialen, meerderheid uit China, gebruikt voor het verharden van staal en in messen |
| Molybdeen | leveringszekerheid | kritisch op het gebied van lange-termijn leveringszekerheid |
Waar blijft de waarde behouden?
De tweedehandsprijs is relatief laag, mede door een mogelijk hoge mate van innovatie in de sector: na langdurig gebruik zijn er nieuwere en effectievere systemen. De grootste kosten en het hoogste energieverbruik zitten in de gebruiksfase.
De waardeketenanalyse zet het economisch perspectief in de regio per ketenfase naast elkaar, van nieuwe materialen tot landfill.
| Ketenfase | Economisch perspectief in de regio (miljoenen €) |
|---|---|
| Materialen (virgin/nieuwe materialen) | € 95,75 |
| Componenten (nieuwe componenten) | € 460,60 |
| Product | € 1.359,00 |
| Reuse (product) | € 543,60 |
| Repair (product) | € 1.087,20 |
| Refurbish (product) | € 951,30 |
| Remanufacture (tweedehands componenten in/voor product) | € 679,50 |
| Repurpose (componenten voor of als ander product) | € 679,50 |
| Recycle (materialen) | € 47,87 |
| Landfill (verloren) | € −95,75 |
Verdienmodellen en scores
Het exploitatiemodel en het prestatiemodel zijn het beste toepasbaar: voedselverwerkende machines kunnen effectiever worden ingezet. Een toegangsmodel is op termijn mogelijk, bijvoorbeeld bij regionale inzet van grootschalige en zeer hoogwaardige systemen, wat over de gehele levensduur een voordeel oplevert in de gebruiksfase. De grootste economische potentie zit in refurbishment.
Kansen en aandachtspunten voor circulariteit:
- Een hoge kans op circulariteit: producten hebben een relatief hoge prijs en een lange technische levensduur.
- Een hoge gebruiksfrequentie van deze machines.
- Machines worden vooralsnog verkocht op de secundaire markt.
- Het voedselsysteem verandert incrementeel, waardoor machines niet plotseling worden afgeschreven; het aanbod van nieuwe machines verandert wel mee.
- Binnen de agro-foodsector loopt onderzoek naar ketensamenwerking en innovatieve verdienmodellen met regionale kennisinstituten.
De producteigenschappen ter bevordering van circulariteit, gescoord van 1 (lage indicatie) tot 5 (hoge indicatie):
| Producteigenschap | Score (1–5) |
|---|---|
| Prijs per artikel | 5 |
| Gebruiksfrequentie | 4 |
| In te plannen behoefte | 4 |
| Recycleerbaarheid | 4 |
| Modulariteit | 4 |
| Technische levensduur | 3 |
| Eenvoud product | 3 |
Inzichten uit deze factsheet
Citeerbare kerncijfers en aanbevelingen uit de analyse van industriële foodprocessors.
Verder lezen
Deze factsheet hoort bij het hoofdproject over circulaire verdienmodellen in de Overijsselse maakindustrie en sluit aan op de bredere diensten rond product footprint en circulair ontwerp.
Veelgestelde vragen
De vragen hieronder vatten de materiaalopbouw, de kritieke grondstoffen en de circulaire kansen van industriële foodprocessors samen.
Roestvast food-grade staal in de kwaliteiten 304 en 316 vormt 69% van het gewicht, vanwege corrosieweerstand en duurzaamheid. Verder bestaan ze uit elektromotoren, isolatie, messen in martensitisch roestvast staal en afdichtingen in polymere materialen.
Wolfraam heeft een hoog risico en valt onder de nieuwe EU-regelgeving voor kritische materialen; het komt vooral uit China. Molybdeen is kritisch op het gebied van lange-termijn leveringszekerheid. Chroom heeft de hoogste milieu-impact.
De kans op circulariteit is hoog: de producten hebben een relatief hoge prijs, een lange technische levensduur en een actieve secundaire markt. Refurbishment biedt de meeste economische potentie.
De grootste kosten en het hoogste energieverbruik zitten in de gebruiksfase. Vervanging kan het werkproces efficiënter maken en de impact verlagen, maar zorgt zelf voor nieuwe impact tijdens het produceren van de apparaten.
Van factsheet naar circulaire strategie
De analyse maakt zichtbaar waar materiaalwaarde, kritieke grondstoffen en verdienmodellen samenkomen. Product Footprint en circulair ontwerp vertalen deze inzichten naar keuzes in ontwerp, inkoop, service en retourlogistiek.
Bekijk Product Footprint