INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
actief: Circulair en ontwerp 177
actief: Voedsel en leefomgeving 134
Koolstof en footprint 59
Gebouwde omgeving 49
Industrie en maakindustrie 44
Mobiliteit 29
Landbouw 22
Energie 20
actief: Afval en grondstoffen 20
Kritieke grondstoffen 17
Biobased 16
actief: Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's324 inzichten in 4 thema's
THEMA · 20 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Afval en grondstoffen
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Circulaire businesscases in de MRA: e-waste
2019 · 6 inzichten
Circulaire bedrijventerreinen Groningen
2022 · 3 inzichten
Circulaire businesscases in de MRA: bouw- en sloopafval
2020 · 3 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 2 inzichten
Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
2022 · 2 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
12 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Ongeveer 30% van consumptiegoederen verbruikt door bedrijven en overheid. Naast huishoudens verbruiken ook bedrijven en overheid consumptiegoederen.
≈1.800
vrachten/jaar
plasticvrachten bespaard met een plasticpers (van 2.078 vrachten per jaar)
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Plasticpers bespaart circa 1.800 vrachten per jaar. Een plasticpers comprimeert afval op de plek waar het vrijkomt en reduceert het volume tot 75%.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
177.916
maaltijden/jaar
voorkomen, plus 82.800 kg compost per jaar
Bron: Jaarbeurs UFI Sustainability Award
177.916 maaltijden voorkomen en 82.800 kg compost per jaar. Door het tegengaan van voedselverspilling worden in een normaal jaar 177.916 maaltijden voorkomen, terwijl een eigen compostmachine…
€34 miljoen per jaar verloren door downcycling. Doordat kansrijke stromen gedeeltelijk laagwaardig worden verwerkt, gaat in het bouw- en sloopafval van de MRA naar schatting €34 miljoen per jaar
99,37%
aandeel van goud in de milieu-impact van e-waste (0,0% massa, 10,1% waarde)
Bron: Urban mining MRA
Koper: 0,2% van de massa, 55% van de milieu-impact. Koper vormt slechts 0,2% van de massa, maar 55% van de totale milieu-impact van het bouw- en…
75%
afvalscheiding, doel gemeente Oss 2020
Bron: Gemeente Oss
In 2020 streefde Oss naar 75% afvalscheiding en minder dan 96 kg restafval per inwoner, naast beheersbare inzamelkosten.
Koper levert een kwart van de waarde in e-waste. Koper is met circa 25% van de waarde het waardevolste metaal in het e-waste van de MRA, vóór aluminium (17%) en…
Bevindingen
5 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
5
productgroepen
met circulariteitsdoelen tot 2030 (o.a. elektronica, textiel, meubels)
Bron: Doelentraject Transitieagenda Consumptiegoederen
Vijf productgroepen krijgen circulariteitsdoelen tot 2030. Voor vijf productgroepen, elektrische apparaten, verpakkingen, chemische producten, textiel en meubels, zijn circulariteitsdoelen op een
Bitumen nog niet haalbaar voor hoogwaardige verwerking. Hoogwaardige verwerking van bitumen viel af als casus: het bleek praktisch en kostentechnisch nog niet haalbaar door de benodigde
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Scenario's verbinden kosten, scheiding en grondstoffenterugwinning. Slimmer inzamelen laat Oss tegelijk kosten beheersen, het scheidingspercentage verhogen en meer waardevolle grondstoffen
Refurbishment behoudt waarde en complexiteit. Levensduurverlenging via refurbishment in sociale werkplaatsen behoudt de waarde en complexiteit van producten, in plaats van ze te reduceren tot
Aanbevelingen
3 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Ruim 60% van alle materialen passeert een bedrijventerrein; circulaire programma's helpen Utrechtse bedrijven reststromen te verminderen.
Een grote kans zit in inkoop en aanbesteding op basis van ecokosten, de echte prijs en maatschappelijke kosten-batenanalyses.
Batterijen als buffer voor het lichtnet. Gebruikte accu's uit e-waste krijgen een tweede leven als buffer voor het lichtnet, in plaats van laagwaardig te worden verwerkt.
THEMA · 134 INZICHTEN · 10 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Voedsel en leefomgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Voedselinitiatieven: waarom de verkennende MKBA de noodzaak onderstreept
2025 · 59 inzichten
Voedselhubs en de kracht van Voedselcirkel Amsterdam
2026 · 17 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 13 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 13 inzichten
Rekenmodel voedselinitiatief — MKBA Food (versie voor 1 initiatief)
2026 · 12 inzichten
+ 5 projectenin dit thema
Cijfers
85 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3.000
euro per casus
reductie maatschappelijke lasten: minder formele hulp door informele signalering
Op €3.000 per casus waardeert het rekenmodel de reductie van maatschappelijke lasten: minder formele hulp doordat een voedselinitiatief informeel signaleert en ondersteunt.
50.000
euro per QALY
gezondheid: ZonMw-advieswaarde per QALY in preventie
Gezondheidswinst waardeert het rekenmodel op €50.000 per QALY, de ZonMw-advieswaarde voor een voor kwaliteit gecorrigeerd levensjaar in preventie.
22.735
kg
gered voedsel in 2025 via de Food Center-bus
Alleen al de Food Center-bus redde in 2025 circa 22.735 kg voedsel; vervoer, koeling en coördinatie zijn daarmee directe impactmiddelen.
6,7
score logistiek (verbeterpunt) bij Voedselcirkel Amsterdam
Partners waarderen Voedselcirkel hoog, maar logistieke ondersteuning scoort gemiddeld 6,7; dit maakt vervoer, koeling en planning de kern van versterking.
4,9
baten-kostenratio Mensa Mensa op alleen publieke inzet, in jaar 1
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa, Public Food / New Economy, april 2026
Wanneer alleen publieke inzet wordt meegeteld, loopt de baten-kostenratio van Mensa Mensa op tot circa 4,9 in jaar 1; de publieke euro werkt als hefboom.
28.200
maaltijden/jaar
per doorgerekende basislocatie
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa
Een basale Mensa Mensa-locatie realiseert jaarlijks 28.200 gezonde maaltijden, redt 5.139 kg voedsel en levert 24.960 plantaardige maaltijd-equivalenten.
De verkennende MKBA vergelijkt 14 interventies niet als verplicht totaalpakket, maar als beleidsmenu voor continuïteit, opschaling en betere borging van voedselinitiatieven.
Over vier jaar verdeelt de Veggiebox 40.000 boxen, samen circa 260.000 kg groente en fruit.
Bevindingen
42 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
De analyse laat zien dat vertrouwen en toegankelijkheid sterk zijn, maar duurzaam blijven alleen als aanbod, planning, koeling en vervoer betrouwbaarder worden.
Toegang tot groente, fruit en andere producten verlicht het huishoudbudget en maakt gezondere voeding bereikbaarder voor mensen met weinig financiële ruimte.
De impactanalyse onderscheidt voedselboxen als aparte positieve module; bedrijfscatering werkt vooral als inkomstenmodel en moet niet met de locatie-impact worden vermengd.
Het volksrestaurant is ook een ontmoetingsplek; betaalbare gezonde maaltijden worden gecombineerd met contact, ritme en deelname aan de wijk.
Een facilitaire koepelcoöperatie kan initiatieven ontlasten bij administratie, fondsenwerving en gedeelde ondersteuning; de MKBA rekent met een B/K-ratio van circa 2,8.
Een stedelijk fonds kan continuïteit organiseren met cofinanciering, vrije vorm en leercirkels; de MKBA rekent met circa €6,5 miljoen baten per jaar.
Suikergewassen vervangen raaigras voor koeien. De grondstoffen voor precisiefermentatie zijn suikerrijke gewassen, te verbouwen op gronden waar nu raaigras voor koeien staat, waardoor het
Voedselverspilling tegengaan is laaghangend fruit. Het tegengaan van voedselverspilling is laaghangend fruit, met relatief lage kosten per kton CO₂.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De MKBA adviseert de Food Insecurity Experience Scale (FIES) te gebruiken om voedselzekerheid systematisch te monitoren.
Borg voedselinitiatieven structureel door het netwerk te erkennen als collectieve infrastructuur en vaste financiering te combineren met regie en monitoring.
Langdurige lokale ketens verbinden boeren, verwerkers, afnemers en publieke partijen rond stabiele routes voor regeneratieve en plantaardige productie.
Ondersteun koplopers in nieuwe eiwitproductie. Ondersteun innovatieve koplopers in de nieuwe eiwitproductie, in zowel productie als verwerking.
Versterk lokale ketens voor regeneratieve producten. Stimuleer lokale ketens om de vraag naar biologische en regeneratieve producten te versterken;
Een plantenrijke voedseltransitie verlaagt de vraag naar landbouwgrond en de uitstoot uit de veehouderij. De aanbeveling koppelt die verschuiving aan korte ketens, regionale inkoop en publieke aanbestedingen.
Veestapelreductie levert in de Gelderse landbouw pas brede systeemwaarde op wanneer zij wordt gekoppeld aan regeneratieve landbouw en nutriëntenbeheer.
THEMA · 7 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biodiversiteit
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
2 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Gevarieerd buurtgroen is minder vatbaar voor ziekten en extreem weer, verbetert lucht- en waterkwaliteit en hoort bij het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per…
Bevindingen
4 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Bosbeweiding legt 1 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 500 hectare.
Een gezond klimaat vraagt meer dan CO₂; de provincie verbreedt naar biodiversiteit, circulariteit, voedsel en klimaatadaptatie.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Herstel van ecosysteemdiensten is ook een economische noodzaak. Investeren in het herstel van ecosysteemdiensten loont ook economisch: Nederlandse financiële instellingen hebben €510 miljard uitstaan
THEMA · 177 INZICHTEN · 33 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Circulair en ontwerp
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Circulaire verdienmodellen in de maakindustrie Overijssel
2020 · 19 inzichten
Quickscan Circulaire fiets
2024 · 11 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 10 inzichten
Circulaire UPS systemen
2020 · 10 inzichten
Circulaire zoutstrooier
2020 · 10 inzichten
+ 28 projectenin dit thema
Cijfers
76 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3 programmalijnen voor overheden. Voor overheden, brancheorganisaties en kennisinstellingen biedt het rapport drie programmalijnen om waardebehoud structureel te agenderen en op te schalen.
10 kansenkaarten voor verdienen met minder. Het rapport vertaalt waardebehoud naar 10 kansenkaarten die een verdienmodel koppelen aan winst op geld, grondstoffen en CO₂.
≈ 1/3
aandeel van batterij + 5 jaar elektriciteit in de impact van een aluminium e-fiets
Bij een aluminium elektrische fiets vormen batterij en elektriciteitsgebruik samen ongeveer een derde van de impact in de eerste vijf jaar.
De impactschatting gebruikt circa 453.000 elektrische fietsen als verkoopcijfer voor 2023.
De zeven pijlers maken circulariteit integraal. Materialen, energie, water, biodiversiteit, maatschappij, gezondheid en waarde voorkomen dat circulariteit te smal wordt bekeken.
Ook NVOX zag het: de 7e editie van Binas kreeg aandacht omdat materiaalimpact daar een zichtbare plek heeft gekregen. Dat is meer dan een publicatiemoment.
De aanlevering aan Binas in 2021 was het startpunt voor het zichtbaar maken van materiaalimpact in het onderwijs.
Deeleconomie in de buurt per modelbuurt
€ ×1.000
21
kosten
41
maatschappelijke waarde
Delen van apparaten, internet en diensten levert een modelbuurt circa €41.000 maatschappelijke waarde op tegenover €21.000 kosten — de grootste winst landt bij minima-huishoudens.
Bevindingen
78 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Drie structurele vormen van waardeverlies. Overdimensionering, te vroege vervanging en onbenutte capaciteit zijn drie structurele vormen van waardeverlies in de gebouwde omgeving.
De elektrische fiets gebruikt meer grondstoffen en meer kritieke materialen.
Levensduurverlenging vraagt om repareerbaarheid, onderdelenbeschikbaarheid en standaardisatie.
Boeren kunnen grondstoffen leveren voor biobased bouwketens wanneer teelt, verwerking, certificering en stabiele afname samen zijn georganiseerd.
Biobased isolatiematerialen zoals hennep, vlas en lisdodde kunnen de energievraag van gebouwen verlagen en tegelijk koolstof opslaan in het materiaal.
≈70
%
CO₂-reductie mogelijk op de tilbanden met gerichte productaanpassingen, zonder verlies aan kwaliteit
Bron: New Economy
Bijna 70% CO₂-reductie mogelijk. Gerichte productaanpassingen in de zorg bij JOYinCARE, zonder verlies aan kwaliteit.
Interventies vragen eigenaarschap. Een kans wordt pas een maatregel als duidelijk is wie ermee verder gaat en wat daarvoor nodig is.
Parkmanagement als versneller. Parkmanagement kan de brug vormen tussen individuele ondernemers en collectieve kansen op het bedrijventerrein.
Aanbevelingen
23 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Begin bij waardebehoud. Optimaliseren vóór vervangen bespaart kosten én grondstoffen; Refuse staat boven aan de R-ladder.
Maak repareerbaarheid onderdeel van ontwerpeisen voor fietsen.
15
jaar
beoogde gemiddelde levensduur van een fiets (maatregel uit de quickscan)
Bron: Quickscan Circulair fiets
Formuleer productprestatie doelstellingen voor langere levensduur.
Geef ruimte aan de vezel-agro-industrie. Geef ruimte aan de regeneratieve, vezelproducerende agro-industrie, in samenwerking met de Nationale aanpak opschaling bouwmaterialen.
Stimuleer biobased en natuurinclusief bouwen via een biodiversiteitsprijs. Omdat biobased bouwen een sterke relatie heeft met biodiversiteit kan een biodiversiteitsprijs medewerkers laten meedenken
Begin met maximaal drie korte-termijnacties. Te veel maatregelen tegelijk maakt uitvoering traag. Een beperkt aantal zichtbare acties bouwt vertrouwen op en maakt de routekaart uitvoerbaar.
Doelen monitoren vraagt een consistente, jaarlijks geüpdate datamethode. Het nut van absolute en procentuele doelen hangt af van de mogelijkheid om voortgang te meten.
Strenge selectie aan de poort beschermt de transitie naar 2050. Alleen ruimte bieden aan bedrijven die volledig binnen de transitiepaden passen voorkomt het grootste afbreukrisico voor de
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.