INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 222
Circulair en ontwerp 118
actief: Voedsel en leefomgeving 79
actief: Koolstof en footprint 23
actief: Gebouwde omgeving 31
Industrie en maakindustrie 32
Mobiliteit 14
Landbouw 15
Energie 16
Afval en grondstoffen 12
actief: Kritieke grondstoffen 9
Biobased 7
Biodiversiteit 5
JE KEUZE
Terug naar alle thema's141 inzichten in 4 thema's
THEMA · 9 INZICHTEN · 7 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Kritieke grondstoffen
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Mega trots: materiaalimpact heeft een plek gekregen in Binas 7e editie
2022 · 2 inzichten
Circulaire CNC-systemen
2020 · 2 inzichten
Circulaire verdienmodellen in de maakindustrie Overijssel
2020 · 1 inzichten
Circulair hergebruik hout uit de urban mine Noord-Holland
2020 · 1 inzichten
Circulaire zoutstrooier
2020 · 1 inzichten
+ 2 projectenin dit thema
Cijfers
2 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Ook NVOX zag het: de 7e editie van Binas kreeg aandacht omdat materiaalimpact daar een zichtbare plek heeft gekregen. Dat is meer dan een publicatiemoment.
De aanlevering aan Binas in 2021 was het startpunt voor het zichtbaar maken van materiaalimpact in het onderwijs.
Bevindingen
7 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Kritieke materialen komen terug in meerdere producten. Kritieke materialen zoals neodymium, palladium, tin en wolfraam komen terug in meerdere productfamilies uit de maakindustrie.
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Tin staat op de EU-lijst kritische materialen. Goud, palladium en tin kennen in CNC-systemen een hoog risico op leveringszekerheid en bedrijfsreputatie, voornamelijk in de ICT-componenten.
Drie hoge risico's: polyester, rubber en palladium. Polyester, rubber en palladium kennen alle drie een hoog risico in zoutstrooiers.
Componenten blijven waardevol na afschrijving. Door de zeer hoge innovatiesnelheid bij CNC-systemen blijven componenten waardevol na afschrijving van het eindproduct.
Palladium: dubbelrisico voor levering en reputatie. Palladium kent in high-tech radarsystemen een hoog risico voor zowel de leveringszekerheid als de bedrijfsreputatie, en heeft een significante
Wolfraam: EU-kritisch en vooral uit China. Wolfraam heeft een hoog risico, valt onder de nieuwe EU-regelgeving voor kritische materialen en wordt vooral uit China betrokken.
THEMA · 31 INZICHTEN · 9 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Gebouwde omgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 16 inzichten
Co-Operate — Een buurt voor zeven generaties
2021 · 5 inzichten
Kosten- en grondstoffenbesparing door waardebehoud
2026 · 3 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: Gebouwde omgeving, momentopname 2025
2025 · 2 inzichten
Klimaatoplossingen voor Utrecht: actieplan per sector
2021 · 1 inzichten
+ 4 projectenin dit thema
Cijfers
10 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3 programmalijnen voor overheden. Voor overheden, brancheorganisaties en kennisinstellingen biedt het rapport drie programmalijnen om waardebehoud structureel te agenderen en op te schalen.
10 kansenkaarten voor verdienen met minder. Het rapport vertaalt waardebehoud naar 10 kansenkaarten die een verdienmodel koppelen aan winst op geld, grondstoffen en CO₂.
Circa 23% van het 2030-potentieel in de Gelderse gebouwde omgeving is gerealiseerd; 77% blijft open richting 2030.
Binnen de Utrechtse gebouwde omgeving dragen woningen 742 en utiliteitsbouw 545 kton CO₂-eq per jaar.
De 297 kton van warmtepompen in de utiliteitsbouw komt van een groei naar 390.000 installaties in Utrecht.
8 miljoen woningen te isoleren. In Nederland moeten bijna 8 miljoen woningen met energielabel C of lager worden geïsoleerd, naast een groeiend aantal nieuwbouwprojecten.
Isolatie is bijna de helft van de waarde in bouw- en sloopafval. Isolatie is met circa €337 miljoen goed voor 48,9% van de materiaalwaarde in het bouw- en sloopafval van…
230.000 woningen koppelen aan circulaire grondstoffen. Tot 2040 moeten in de Zuidelijke Randstad 230.000 woningen worden gebouwd.
Bevindingen
20 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Energieneutrale gebouwen en duurzame renovatie bundelen isolatie, warmtepompen, slimme thermostaten, warmwaterterugwinning en de circulerende douche tot gebouwen die netto geen energie gebruiken.
Drie structurele vormen van waardeverlies. Overdimensionering, te vroege vervanging en onbenutte capaciteit zijn drie structurele vormen van waardeverlies in de gebouwde omgeving.
Biobased isolatie kan de warmtevraag verlagen, fossiele materialen vervangen en CO₂ tijdelijk tot middellang opslaan in gebouwen.
Warmwaterterugwinning uit douchewater vermijdt 28 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, over 18.000 woningen.
Gebouwautomatisering vermijdt 17 kton CO₂-eq per jaar in de Utrechtse utiliteitsbouw, over 2.400 gebouwen.
Impact accounting maakt sociale, ecologische en financiële waarde naast elkaar zichtbaar. Waarde die niet zichtbaar is, kan niet worden meegewogen in een investeringsbeslissing.
Steward ownership legt de zeggenschap bij mensen die het doel van de onderneming dienen en houdt winst binnen dat doel. Binnen Co-Operate houdt het model doel, zeggenschap en assetbeheer bij…
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De provincie Utrecht wil haar eigen uitstoot (scope 1 en 2) in 2030 volledig hebben gereduceerd.
THEMA · 23 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Koolstof en footprint
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Koolstofvastlegging betekent kans van €31 miljard
2025 · 7 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 7 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 3 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 2 inzichten
Landbouw en landgebruik: momentopname 2025
2025 · 1 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
6 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Organisatie-impact reduceren met nature-based solutions vraagt heldere nulmetingen, monitoring en praktische implementatiekeuzes.
Nederlandse financiële instellingen hebben €510 miljard geïnvesteerd in bedrijven die sterk afhankelijk zijn van verslechterende ecosysteemdiensten.
47% van alle wereldwijd geproduceerde schoenen draagt bij aan vervuiling door plastic en synthetisch rubber in de zolen. Cijfer uit het New Economy-artikel 'Don't compensate but create — NBS' (2022).
De circa €700 per ton was een Trouw-schatting uit 2020; de latere marktverkenning gebruikt €875 als maatschappelijke MKBA-prijs.
10.000 hectare nieuw bos. In het scenario Ambitieus tot 2030 in Gelderland aan te planten als natuurbos of voor bosbeweiding, goed voor 100 kton CO₂-eq vastlegging.
Weilanden met bomen kunnen vijf tot tien keer meer koolstof vastleggen dan boomloze weilanden. De koolstof wordt opgeslagen in bovengrondse biomassa en in de bodem, terwijl bomen ook schaduw,
Bevindingen
6 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Klei in de bodem verduurzaamt ook gangbare landbouw. Klei in de bodem (programma LIFE CO₂SAND) gaat hand in hand met regeneratieve landbouw en draagt tegelijk bij aan verduurzaming van de
Naast emissiereductie kan het landelijk gebied via bodem, bos en natuur CO₂ vastleggen. In Gelderland is dat vastleggingspotentieel het grootst in het domein landbouw en landgebruik.
Bos legt vast en herstelt biodiversiteit. Bosaanplant legt koolstof vast en versterkt tegelijk biodiversiteit en het ecosysteem.
Bouwen met hout legt 93 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht — de grootste vastleggingsoplossing van de kansenkaart.
Naast vermijding legt Utrecht 160 kton CO₂-eq per jaar vast, vooral via bouwen met hout en biobased productie.
Buurtgroen dichtbij huis wordt sterker wanneer ontwerp, co-creatie, medebeheer en financiering vanaf het begin samen worden georganiseerd.
Aanbevelingen
11 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Stortgasafvang werkt het best naast recycling en compostering, omdat verwerking aan de voorkant methaanvormend afval vermindert.
Niet compenseren, maar creëren. Koolstofvastlegging levert het meest op door nieuwe waarde te scheppen in landbouw, bouw en natuur, niet door bestaande uitstoot af te kopen.
Een regeneratief scenario voegt 592 kton reductie en 140 kton vastlegging toe.
Stuur voor vastlegging in landbouwbodems op de samenhang tussen maatregelen door de toename van bodemleven als doelstelling te nemen; de CO₂-vastlegging volgt daaruit als gevolg.
Beloon CO₂-vastlegging als nieuw verdienmodel. Doordat het rijk CO₂-vastlegging gaat belonen, kunnen boeren snel nieuwe verdienmodellen realiseren.
Stuur op gekwantificeerde CO₂-opslag in biobased bouwmaterialen en beloon boeren, verwerkers en bouwers.
Compenseren voorkomt niets: reductie van de eigen uitstoot is zekerder dan later compenseren.
Wettelijke bescherming van nieuw en hersteld bos is nodig om het vastleggingspotentieel van bosaanplant en bosherstel in Gelderland te borgen.
THEMA · 79 INZICHTEN · 8 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Voedsel en leefomgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Voedselinitiatieven: waarom de verkennende MKBA de noodzaak onderstreept
2025 · 41 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 9 inzichten
Voedselhubs en de kracht van Voedselcirkel Amsterdam
2026 · 8 inzichten
Impactanalyse gezonde en toegankelijke voedselomgeving – Mensa Mensa
2026 · 7 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 7 inzichten
+ 3 projectenin dit thema
Cijfers
32 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Circa €1 miljoen waarde per locatie. Gezonde, betaalbare buurtkeukens leveren maatschappelijke waarde in de wijk.
De verkennende MKBA vergelijkt 14 interventies niet als verplicht totaalpakket, maar als beleidsmenu voor continuïteit, opschaling en betere borging van voedselinitiatieven.
Over vier jaar verdeelt de Veggiebox 40.000 boxen, samen circa 260.000 kg groente en fruit.
46% minder landbouwhuisdieren. In het scenario Ambitieus daalt het aantal landbouwhuisdieren in Gelderland tot 2030 met circa 46%.
Precisiefermentatie wordt 10x efficiënter. Volgens RethinkX maakt de prijsdaling van eiwitproductie zonder dieren melkproductie met koeien relatief duur, waardoor het boerenbedrijf richting feedstock
Achter het plantaardige dieet in Utrecht zit een daling van de vleesconsumptie van 33,1 naar 21,7 kg per persoon per jaar.
Methaan uit het fermentatieproces van melkvee is de grootste niet-energetische emissiebron in de Gelderse landbouw.
In Gelderland verkoopt ongeveer één op de tien boeren producten rechtstreeks via de korte voedselketen.
Bevindingen
40 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
De analyse laat zien dat vertrouwen en toegankelijkheid sterk zijn, maar duurzaam blijven alleen als aanbod, planning, koeling en vervoer betrouwbaarder worden.
Toegang tot groente, fruit en andere producten verlicht het huishoudbudget en maakt gezondere voeding bereikbaarder voor mensen met weinig financiële ruimte.
De impactanalyse onderscheidt voedselboxen als aparte positieve module; bedrijfscatering werkt vooral als inkomstenmodel en moet niet met de locatie-impact worden vermengd.
Het volksrestaurant is ook een ontmoetingsplek; betaalbare gezonde maaltijden worden gecombineerd met contact, ritme en deelname aan de wijk.
Een facilitaire koepelcoöperatie kan initiatieven ontlasten bij administratie, fondsenwerving en gedeelde ondersteuning; de MKBA rekent met een B/K-ratio van circa 2,8.
Een stedelijk fonds kan continuïteit organiseren met cofinanciering, vrije vorm en leercirkels; de MKBA rekent met circa €6,5 miljoen baten per jaar.
Suikergewassen vervangen raaigras voor koeien. De grondstoffen voor precisiefermentatie zijn suikerrijke gewassen, te verbouwen op gronden waar nu raaigras voor koeien staat, waardoor het
Voedselverspilling tegengaan is laaghangend fruit. Het tegengaan van voedselverspilling is laaghangend fruit, met relatief lage kosten per kton CO₂.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De MKBA adviseert de Food Insecurity Experience Scale (FIES) te gebruiken om voedselzekerheid systematisch te monitoren.
Borg voedselinitiatieven structureel door het netwerk te erkennen als collectieve infrastructuur en vaste financiering te combineren met regie en monitoring.
Langdurige lokale ketens verbinden boeren, verwerkers, afnemers en publieke partijen rond stabiele routes voor regeneratieve en plantaardige productie.
Ondersteun koplopers in nieuwe eiwitproductie. Ondersteun innovatieve koplopers in de nieuwe eiwitproductie, in zowel productie als verwerking.
Versterk lokale ketens voor regeneratieve producten. Stimuleer lokale ketens om de vraag naar biologische en regeneratieve producten te versterken;
Een plantenrijke voedseltransitie verlaagt de vraag naar landbouwgrond en de uitstoot uit de veehouderij. De aanbeveling koppelt die verschuiving aan korte ketens, regionale inkoop en publieke aanbestedingen.
Veestapelreductie levert in de Gelderse landbouw pas brede systeemwaarde op wanneer zij wordt gekoppeld aan regeneratieve landbouw en nutriëntenbeheer.
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.