Klimaatkansen voor Gelderland, van energie tot landbouw
Deze klimaatkansenkaart brengt voor Gelderland per sector de grootste klimaatkansen in beeld: waar uitstoot daalt en waar koolstof wordt vastgelegd. Vijf sectoren, één meetlat. De kaart is het vervolg op de Climate Action Recap (PCSA) voor Gelderland en onderdeel van de dienst Climate Action Recap.
Kansen per sector, naast elkaar
Energie, gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik, mobiliteit en industrie. Voor elke sector berekent de kaart het potentieel voor reductie en vastlegging, zodat een provincie, gemeente, investeerder of bedrijf ziet waar inzet het meeste oplevert.
Een regionaal klimaatplan met kansen per sector
Een klimaatkansenkaart verbindt emissiereductie met koolstofvastlegging en vertaalt klimaatambitie naar concrete, gekwantificeerde kansen per sector. New Economy ontwikkelt deze kaarten voor provincies, gemeenten en regio’s, op basis van de Drawdown-methodiek, het GHG-protocol en science based targets. Deze kaart voor Gelderland bouwt voort op de eerdere Climate Action Recap (PCSA).
Over deze klimaatkansenkaart
- Opgesteld voor
- Provincie Gelderland.
- Editie
- Bundel maart 2024 (V1), uitgebracht in naam van Drawdown Europe Research Association (DERA), met Climate Cleanup Foundation als kennispartner.
- De vraag
- Breng per sector in kaart waar de grootste klimaatkansen liggen voor reductie en vastlegging, zodat de provincie inzet kan prioriteren.
- Methode
- De Drawdown-methodiek, gecombineerd met een analyse van de Gelderse broeikasgasuitstoot per sector.
- Relatie tot de PCSA
- Vervolg op de Climate Action Recap (PCSA) voor Gelderland. Die analyse keek naar de niet-energetische uitstoot; deze kaart verbreedt naar vijf sectoren, inclusief energie.
- Meest opmerkelijke resultaat
- Het energiedomein biedt veruit het grootste reductiepotentieel: tot 5,1 Mton CO₂-eq in 2030 (scenario Ambitieus), met zon op dak, wind op land en zon op land als grootste posten.
Eén meetlat voor vijf sectoren
De klimaatkansenkaart volgt de Drawdown-methodiek: een gestructureerde manier om bewezen klimaatoplossingen te ordenen op hun bijdrage aan reductie van broeikasgassen en vastlegging van koolstof. Voor Gelderland zijn vijf sectoren doorgerekend: energie, gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik, mobiliteit, en industrie.
Anders dan de eerdere Climate Action Recap (PCSA), die zich richtte op de niet-energetische broeikasgassen, verbreedt deze kaart het beeld met de energetische uitstoot. Daardoor staan reductie en vastlegging over de volle breedte van de Gelderse opgave naast elkaar.
De nulmeting achter dit beeld: volgens de bundel stootte Gelderland in 2021 15.201 kton CO₂-eq direct uit, plus 2.930 kton CO₂-eq via elektriciteitsverbruik — samen de 18,1 Mton uit de kerncijfers.
Reductie versus vastlegging. Reductie voorkomt dat broeikasgassen ontstaan of vrijkomen. Vastlegging haalt CO₂ uit de lucht en slaat die langdurig op in bodem, biomassa of langlevende materialen. Sommige oplossingen doen beide.
Vijf sectoren in beeld
Elke sector heeft een eigen verdiepingspagina met de volledige analyse, alle oplossingen, scenario’s en bronnen. Het kerngetal per kaart is het reductiepotentieel in 2030 (scenario Ambitieus). De energie-emissies zijn toegerekend aan de eindgebruikende sectoren; het energiedomein bundelt de oplossingen voor opwekking en infrastructuur.
Energie
Energieproductie en -gebruik: de energetische uitstoot en de kansen voor besparing en verduurzaming.
Bekijk de sector →Gebouwde omgeving
Verwarming en bouw. Houtbouw koppelt de woningbouwopgave aan langdurige koolstofopslag in gebouwen.
Bekijk de sector →Landbouw & landgebruik
Regeneratieve landbouw, bosbeweiding, biochar en bos- en bodemherstel. Groot reductie- én vastleggingspotentieel.
Bekijk de sector →Mobiliteit
Personen- en goederenvervoer: de uitstoot van wegverkeer en de kansen voor schoner en minder vervoer.
Bekijk de sector →Industrie
Industrie en bedrijven, met stortplaatsen en koelmiddelen als belangrijke niet-energetische bronnen.
Bekijk de sector →Waar de hefboom zit
Het energiedomein biedt veruit het grootste reductiepotentieel, gevolgd door mobiliteit en de gebouwde omgeving.
Inzet op de grootste bronnen levert het meeste rendement per euro en per hectare. De verdiepingspagina’s maken per sector concreet welke oplossingen het meeste effect hebben en in welke scenario’s.
Opgeteld over alle sectoren telt het scenario Ambitieus op tot 12.619 kton CO₂-eq vermijdingspotentieel per jaar in 2030, plus 338 kton CO₂-eq vastleggingspotentieel. De grootste afzonderlijke oplossingen: zon op dak (1.632 kton; 11,7%), emissieloze voertuigen (1.386 kton; 9,9%) en wind op land (1.385 kton; 9,9%).
Methode en bronnen
De analyse combineert de Drawdown-methodiek (Project Drawdown) met een analyse van de Gelderse broeikasgasemissies per sector. Reductie- en vastleggingspotentieel zijn per oplossing doorgerekend in drie scenario’s (Raming, Ambitieus en Regeneratief), op basis van openbare datasets (Emissieregistratie en de Regionale Klimaatmonitor), sectorkengetallen en het Gelderse klimaatbeleid. De volledige aannames, systeemgrenzen en bronverwijzingen staan in de PDF’s.
Indicatief, om te ordenen. Aannames, systeemgrenzen en bronverwijzingen staan volledig in de PDF’s. De cijfers ordenen kansen en zijn geen projectspecifieke garanties. Vrij te gebruiken onder CC BY 4.0, met bronvermelding.
Inzichten uit de analyse
De citeerbare inzichten uit alle vijf de sectoren: harde cijfers, observaties en aanbevelingen. Vrij te gebruiken onder CC BY 4.0, met bronvermelding.
Veelgestelde vragen
Een klimaatkansenkaart is een regionaal klimaatplan met meetbare kansen per sector. New Economy berekent per sector welke klimaatoplossingen het meeste CO₂-eq reduceren en vastleggen, en koppelt reductie aan koolstofvastlegging. De kaart voor Gelderland is daar een voorbeeld van.
De Climate Action Recap (PCSA) rangschikte met de Drawdown-methodiek de niet-energetische klimaatoplossingen voor Gelderland. Deze klimaatkansenkaart is het vervolg en verbreedt het beeld naar vijf sectoren, inclusief de energetische uitstoot.
Vijf sectoren: energie, gebouwde omgeving, landbouw en landgebruik, mobiliteit, en industrie.
Reductie voorkomt dat broeikasgassen ontstaan of vrijkomen. Vastlegging haalt CO₂ uit de lucht en slaat die langdurig op in bodem, biomassa of langlevende materialen. Sommige oplossingen doen beide.
De grootste kans ligt in de sectoren met het hoogste reductie- en vastleggingspotentieel. De verdiepingspagina’s maken dit per sector concreet, met conservatieve en progressieve scenario’s.
New Economy ontwikkelt gekwantificeerde klimaatkansenkaarten voor provincies, gemeenten en regio’s, op basis van de Drawdown-methodiek, het GHG-protocol en science based targets.
Veelgestelde vragen over klimaatkansen in Gelderland
Volgens deze kansenanalyse stootte Gelderland in 2021 18,1 Mton CO₂-eq uit; dat is de nulmeting waartegen alle sectorkansen worden afgezet.
De provincie wil 55% minder uitstoot dan in 1990, wat volgens deze analyse neerkomt op een reductie van 7,5 Mton CO₂-eq richting 2030.
In deze kansenanalyse (scenario Ambitieus, 2030) telt energie 5,1 Mton, mobiliteit 2,5 Mton, de gebouwde omgeving 2,2 Mton, industrie 1,7 Mton en landbouw en landgebruik 1,0 Mton CO₂-eq.
Energie is met 5,1 Mton de grootste enkelvoudige hefboom; volgens deze analyse levert inzet op de grootste bronnen het meeste rendement per euro en per hectare.
Deze analyse rekent met drie scenario’s: Raming, Ambitieus en Regeneratief, zodat een conservatieve en een progressieve inschatting naast elkaar staan.
Volgens deze analyse combineert de kaart de Drawdown-methodiek met de Gelderse broeikasgasemissies per sector, op basis van openbare datasets zoals de Emissieregistratie en de Regionale Klimaatmonitor.
Deze kansenanalyse helpt een provincie, gemeente, investeerder of bedrijf zien waar inzet het meeste oplevert, per sector en per oplossing.
Ja, de cijfers uit deze analyse zijn vrij te gebruiken onder CC BY 4.0 met bronvermelding; ze ordenen kansen en zijn geen projectspecifieke garanties.
Verder lezen
Een klimaatkansenkaart voor uw regio?
Van analyse naar een concreet, gekwantificeerd actieplan voor een provincie, gemeente, keten of bedrijf.
Bekijk de aanpak