Park om de Hoek 2.0 onderzoekt hoe een kleine groene plek in de buurt meer kan worden dan extra groen. De aanpak ziet buurtgroen als sociale infrastructuur: een plek voor ontmoeting, verkoeling, biodiversiteit, eigenaarschap en lokale samenwerking.
Het project richt zich niet op één standaardontwerp voor een park, maar op een proces waarmee buurten zelf kunnen onderzoeken wat een groene ontmoetingsplek nodig heeft. De aanpak combineert ontwerpend onderzoek, lokale gesprekken, groencoaches, financieringsstrategieën en praktische hulpmiddelen voor bewoners, buurtorganisaties en gemeente.
De opgave: buurtgroen dat sociaal én ecologisch werkt
Steden verdichten, de stedelijke natuur staat onder druk en niet alle bewoners hebben dezelfde toegang tot een gezonde leefomgeving. Park om de Hoek vertrekt vanuit de gedachte dat buurtgroen op meerdere opgaven tegelijk kan ingrijpen: klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid, ontmoeting en lokaal eigenaarschap.
Een Park om de Hoek is een groene, biodiverse ontmoetingsplek in de wijk. Versteende plekken worden samen met bewoners omgevormd tot levendige buurtparken, die lokaal worden gebruikt, geprogrammeerd en beheerd. Daarmee raakt het project niet alleen de fysieke inrichting van de openbare ruimte, maar ook de sociale organisatie eromheen.
- Klimaatadaptatie: meer groen helpt bij verkoeling, wateropvang en een leefbare openbare ruimte.
- Biodiversiteit: buurtgroen kan ruimte maken voor planten, insecten, bodemleven en ecologische verbindingen.
- Gezondheid: toegankelijke groene plekken nodigen uit tot buiten zijn, bewegen en ontspannen.
- Sociaal welzijn: een park om de hoek kan een laagdrempelige ontmoetingsplek worden.
- Eigenaarschap: bewoners en buurtorganisaties krijgen eerder een rol in ontwerp, gebruik en medebeheer.
Kernvraag van het ontwerpend onderzoek
De centrale vraag is hoe een groen en sociaal Park om de Hoek-proces kan ontstaan voor en door de lokale community, in samenwerking met gemeente, buurtorganisaties, vastgoedpartijen en andere stakeholders. Daar hoort ook de vraag bij hoe eigenaarschap, businessmodel, co-creatie, medebeheer en financiering vanaf het begin worden geborgd.
Die verschuiving is belangrijk. In veel ruimtelijke processen komt de financiële en organisatorische kant pas laat aan bod. Park om de Hoek 2.0 draait die volgorde om: gebruik, waarde, kosten, beheer en verantwoordelijkheid worden onderdeel van het ontwerpproces zelf.
Van one-size-fits-all naar procesontwerp
Aanvankelijk lag de nadruk op het ontwerpen van het ultieme Park om de Hoek. In het onderzoek bleek dat een vaste ontwerpformule niet passend is. Elke buurt heeft andere bewoners, andere sociaal-economische omstandigheden, andere culturele context, ander beleid en andere randvoorwaarden voor beheer.
Daarom is gekozen voor procesontwerp. De aanpak helpt betrokkenen om per locatie de juiste gesprekken te voeren. Niet het park als eindbeeld staat centraal, maar de route ernaartoe: wie neemt initiatief, wie doet mee, welke waarden zijn belangrijk, wat is haalbaar, wie beheert, welke middelen zijn nodig en hoe blijft de plek op langere termijn van betekenis?
De toolkit: praten, ontwerpen, rekenen en beheren
Park om de Hoek 2.0 vertaalt de lessen uit het onderzoek naar een toolkit. De toolkit bestaat uit een praatplaat, gespreksstarters, gespreksruimtes, een website met stappenplan, workshops en een train-de-trainer-aanpak. De onderdelen zijn bedoeld om bewoners, buurtorganisaties, groencoaches en gemeente in staat te stellen het proces lokaal te dragen.
Praatplaat
De praatplaat maakt de route visueel: van initiatief en quickscan naar participatie, co-creatie, ontwerp, afspraken en aan de slag gaan. Daardoor wordt het proces bespreekbaar voor mensen met verschillende rollen en voorkennis.
Gespreksstarters
De gespreksstarters helpen om abstracte thema’s concreet te maken. Denk aan financiering, samenwerking, eigenaarschap, beheer, toegankelijkheid, biodiversiteit en de rol van verschillende bewonersgroepen.
Gespreksruimtes
De fysieke gespreksruimte is ontworpen als laagdrempelige plek waar bewoners en organisaties het gesprek over het park kunnen voeren. De ruimte kan op verschillende plekken worden ingezet en aangepast aan de lokale context.
Workshops en train-de-trainer
De aanpak is niet alleen een document, maar een overdraagbare werkwijze. Via workshops en training kunnen buurtorganisaties en groencoaches het proces lokaal begeleiden en opschalen naar nieuwe buurten.
Rol van New Economy
New Economy leverde input voor financieringsstrategieën, businessmodel en procesontwikkeling. De bijdrage richtte zich op de vraag hoe buurtgroen niet alleen ontworpen, maar ook georganiseerd, gefinancierd en langdurig beheerd kan worden.
Daarbij hoort een bredere blik op waarde. Een groene ontmoetingsplek levert niet alleen ruimtelijke kwaliteit op, maar ook baten voor klimaatadaptatie, biodiversiteit, gezondheid, sociale cohesie en lokale veerkracht. Die waarden moeten vroeg in het proces zichtbaar worden, zodat financiering en verantwoordelijkheid beter verdeeld kunnen worden.
Exploitatiebegroting en online rekenmodel
Bij het project hoort een exploitatiebegroting voor Park om de Hoek. Dit rekenmodel helpt om investeringen, jaarlijkse kosten, beheerlasten en mogelijke inkomsten of bijdragen bespreekbaar te maken. Daarmee wordt financiering geen sluitpost, maar een vast onderdeel van het ontwerpproces.
Het rekenmodel is bedoeld als praktisch gespreksinstrument. Initiatiefnemers, buurtorganisaties en beleidsmakers kunnen ermee onderzoeken welke kosten en bijdragen horen bij aanleg, begeleiding, programmering, onderhoud en continuïteit.
Zes inzichten uit Park om de Hoek 2.0
1. Buurtgroen is sociale infrastructuur
Een groene plek in de wijk kan functioneren als ontmoetingsruimte, leerplek en lokale basis voor samenwerking. Het park is dan niet alleen een fysieke voorziening, maar ook een sociale plek.
2. Procesontwerp werkt beter dan standaardontwerp
Elke buurt heeft andere behoeften, rollen en randvoorwaarden. Een vaste ontwerpformule mist die variatie. Een procesaanpak maakt maatwerk mogelijk.
3. Mede-beheer vraagt vroege rolverdeling
Wie onderhoudt, activeert en programmeert de plek? Die vraag moet al in de ontwerpfase op tafel liggen. Anders blijft beheer een kwetsbaar sluitstuk.
4. Gespreksstarters maken waarde concreet
Klimaatadaptatie, gezondheid, biodiversiteit en eigenaarschap worden beter bespreekbaar via concrete vragen en visuele hulpmiddelen.
5. Financiering hoort vanaf de start in het proces
Een park vraagt niet alleen aanlegbudget, maar ook middelen voor begeleiding, beheer, programmering en continuïteit. Daarom hoort het businessmodel in de eerste gesprekken thuis.
6. Parken kunnen een leernetwerk vormen
Elke buurtlocatie levert lessen op voor volgende initiatieven. Zo kan een netwerk ontstaan van groene ontmoetingsplekken die elkaar versterken.
Consortium en samenwerking
Park om de Hoek 2.0 is ontwikkeld met Gemeente Amsterdam, De Gezonde Stad, Bloei & Groei, Studio L A en New Economy, met ondersteuning van het Stimuleringsfonds Creatieve Industrie. Het onderzoek bouwt voort op bestaande Park om de Hoek-locaties en op de ervaring van bewoners, gebiedsmakelaars, groencoaches en buurtorganisaties.
| Opdrachtgever | Gemeente Amsterdam |
| Rol New Economy | Input voor financieringsstrategieën, businessmodel en procesontwikkeling |
| Samenwerking | De Gezonde Stad, Bloei & Groei, Studio L A, Gemeente Amsterdam en Stimuleringsfonds Creatieve Industrie |
| Thema’s | Buurtgroen, klimaatadaptatie, biodiversiteit, sociale infrastructuur, financiering, eigenaarschap en medebeheer |
Vervolg: pilots, beleidsvernieuwing en empowerment
De verkenning stopt niet bij de rapportage. De volgende stap is het testen van de toolkit in de praktijk, het voeren van gesprekken over beleidsvernieuwing en het onderzoeken van pilotprojecten. Bestaande Park om de Hoek-locaties en hun communities kunnen daarbij een rol spelen als inspiratie en steunstructuur voor nieuwe bewonersinitiatieven.
Daarmee wordt Park om de Hoek 2.0 een overdraagbare aanpak: niet één blauwdruk voor elke locatie, maar een proces waarmee lokale partijen samen kunnen bouwen aan meer sociale, inclusieve en klimaatadaptieve buurtparken.
Downloads
De rapportage, het visuele stappenplan en de exploitatiebegroting zijn beschikbaar als openbare kennisbasis voor bewonersinitiatieven, buurtorganisaties, ontwerpers, beleidsmakers en gemeenten.
- Download Park om de Hoek 2.0 (PDF)
- Download Park om de Hoek stappenplan (PDF)
- Download exploitatiebegroting Park om de Hoek (Excel)
Veelgestelde vragen
Park om de Hoek is een aanpak voor buurtgroen waarbij bewoners, buurtorganisaties, groencoaches en gemeente samen werken aan groene, biodiverse ontmoetingsplekken in de wijk.
Een buurtpark werkt alleen wanneer ontwerp, gebruik, beheer, financiering en eigenaarschap op elkaar aansluiten. Procesontwerp helpt om die vragen vroeg te bespreken en per locatie maatwerk te leveren.
Het stappenplan geeft een visuele route voor het ontwikkelen van een Park om de Hoek, inclusief gesprekken over lokale behoeften, rollen, financiering, medebeheer, ontwerp en vervolgacties.
De exploitatiebegroting helpt initiatiefnemers, buurtorganisaties en beleidsmakers om kosten, beheer, bijdragen en financiële continuïteit van buurtgroen inzichtelijk te maken.
Meer weten over regeneratieve gebiedsontwikkeling, financieringsmodellen of maatschappelijke waarde? Neem contact op met New Economy.