INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
STAP 1 · WAAR GAAT JE BELANGSTELLING NAARTOE
Kies een thema, of blijf kijken naar alles
Klimaat en strategie
14
105.000 personen
bereik Slim & Schoon Onderweg (van circa 61.000)
Circulair en ontwerp
5
430.125 €/ton
waarde ICT-/monitoringcomponenten in radarsystemen
Voedsel en leefomgeving
4
823.000 €/jaar
maatschappelijke waarde
Koolstof en footprint
4
300.000 ton CO₂/jaar
afvangpotentieel AVI Duiven (ambitieus scenario), ≈ een derde van de AVI-uitstoot in de provincie
Gebouwde omgeving
8
75%
circulair in 2040 (derde perspectief)
Industrie en maakindustrie
1
€1.359 mln
productwaarde in de regio (vooral levensduurverlenging)
Mobiliteit
8
1.067.820 personenauto's
wagenpark Gelderland, aandeel elektrisch nu ruim 8% en richting 20% (raming) of 46% (ambitieus) in 2030, circa 215.000 tot 500.000 emissieloze voertuigen
Landbouw
5
2–4 keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Energie
3
20,1 mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Biobased
2
100 %
aandeel biobased en afbreekbare grondstoffen Biobased Design
Biodiversiteit
1
2–4 keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Klimaat en strategie 14
Open dit thema →
CIJFER
COMPARE
Stortgasafvang is snelle methaanreductie
Stortgasafvang Gelderland (2030)
kton CO₂-eq/jaar
209
Raming
475
Ambitieus
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
Stortgasafvang kan in het ambitieuze scenario 475 kton CO₂-eq per jaar reduceren in 2030.
CIJFER
COMPARE
Industrie daalde 4,3% in 2021-2022
Industriële uitstoot Gelderland
kton CO₂-eq
3.706
2021
3.548
2022
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
De industriële uitstoot in Gelderland daalde tussen 2021 en 2022 van 3.706 naar 3.548 kton CO₂-eq.
CIJFER
COMPARE
Mobiliteitsuitstoot stijgt met circa 2,7%
Mobiliteitsuitstoot Gelderland (2021–2023)
kton CO₂-eq
4473.3
2021
4593.3
2023
Bron: Momentopname & Reflectie 2025, sectoranalyse Mobiliteit
De mobiliteitsuitstoot in Gelderland stijgt van 4.473,3 kton CO₂-eq in 2021 naar 4.593,3 kton CO₂-eq in 2023. Dat betekent circa 120 kton CO₂-eq extra uitstoot, ongeveer…
CIJFER
COMPARE
28% reductie bereikt richting 2030-doel
Emissiereductie Gelderland t.o.v. 1990
%
28
bereikt (2022/23)
55
doel 2030
Bron: Samenvatting Momentopname Gelderland V1, maart 2025
28% reductie bereikt; doel 55% in 2030.
CIJFER
COMPARE
Energie-uitstoot daalde met ruim 31% tussen 2021 en 2023
Energie-uitstoot Gelderland (2021–2023)
kton CO₂-eq
2943.8
2021
2026
2023
Bron: Energie Klimaatkansen Gelderland 2025, Momentopname & Reflectie 2025
De uitstoot binnen het domein Energie daalde van 2.943,8 naar 2.026,0 kton CO₂-eq tussen 2021 en 2023.
CIJFER
COMPARE
Gelderland: 28% emissiereductie ten opzichte van 1990
Emissiereductie Gelderland t.o.v. 1990
%
28
bereikt
55
doel 2030
De provincie Gelderland heeft ten opzichte van 1990 circa 28% emissiereductie gerealiseerd, gemeten over de beschikbare registratiejaren.
487
woningen
156
utiliteitsbouw
Bron: Klimaatkansenkaart Gelderland (bundel, maart 2024)
Isolatie woningen 487 kton, utiliteitsbouw 156 kton CO₂-eq (+400%). Isolatie van woningen levert tot 487 kton CO₂-eq reductie;
BEVINDING
COMPARE
Het warmteaandeel uit warmtenetten kan in de woningbouw van 5% naar 37%
5
nu
37
potentieel
Bron: Klimaatkansenkaart Gelderland (bundel, maart 2024)
Het warmteaandeel uit warmtenetten kan in de woningbouw sterk toenemen, van circa 5% naar 37%. Dat maakt warmtenetten een centrale route in de Gelderse gebouwde omgeving,…
Circulair en ontwerp 5
Open dit thema →
CIJFER
COMPARE
800.000 nieuwe fietsen verkocht in 2023
Nieuw verkochte fietsen in Nederland
stuks
1.200.000
2011
800.000
2023
Het aantal nieuw verkochte fietsen daalde van 1,2 miljoen in 2011 naar 800.000 in 2023.
Deeleconomie in de buurt per modelbuurt
€ ×1.000
21
kosten
41
maatschappelijke waarde
Delen van apparaten, internet en diensten levert een modelbuurt circa €41.000 maatschappelijke waarde op tegenover €21.000 kosten — de grootste winst landt bij minima-huishoudens.
Flexibele bestemming per modelbuurt
€ ×1.000
34
kosten
46
maatschappelijke waarde
Tijdelijke functies in leegstaande panden leveren een modelbuurt circa €46.000 maatschappelijke waarde op tegenover €34.000 kosten — elke procent minder leegstand is €16,70 per m² woningwaarde…
CIJFER
COMPARE
Gelderland: 16.000 circulair te bouwen woningen tot 2030
Woningbouw Gelderland tot 2030
woningen
80.000
totaal gepland
16.000
waarvan circulair (20%)
Bron: DERA — PCSA Gelderland
Van de 80.000 woningen die tot 2030 in Gelderland worden gebouwd, moet 20% circulair worden gerealiseerd, wat neerkomt op 16.000 woningen.
Regionale waarde UPS-systemen
mln €
90.6
lineair verkoopmodel
162
met levensduurverlengende diensten
Bron: RTA Maakindustrie Overijssel (provincie Overijssel, 2020)
€ 90,6 mln naar € 162 mln door levensduurverlengende diensten. Voor UPS-systemen toont de RTA dat levensduurverlengende diensten de regionale waarde aanzienlijk kunnen vergroten.
Voedsel en leefomgeving 4
Open dit thema →
CIJFER
COMPARE
67 initiatieven bereikt, 57 structureel
Bereikte initiatieven
initiatieven
67
bereikt
57
structureel
Voedselcirkel Amsterdam bereikte in de momentopname 67 initiatieven, waarvan circa 57 structureel; de hub werkt dus als netwerklaag, niet als losse uitgifteplek.
CIJFER
COMPARE
Baten-kostenratio 3,2
Baten-kostenratio Mensa Mensa
3,2
per locatie
4,9
alleen publieke inzet
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa
Baten-kostenratio 3,2. Per Mensa Mensa-locatie, oplopend tot 4,9 op alleen publieke inzet. De maatschappelijke waarde van gezonde, betaalbare buurtkeukens blijft zonder doorrekening onzichtbaar.Een
CIJFER
COMPARE
Van 33,1 naar 21,7 kg per persoon
Streefwaarde voedselverspilling per persoon (Gelderland)
kg/persoon/jaar
33.1
2022
21.7
2030 (Ambitieus)
Bron: Klimaatkansenkaart Gelderland, New Economy
Van 33,1 naar 21,7 kg per persoon. Streefwaarde voedselverspilling in Gelderland: van 33,1 kg per persoon per jaar (2022) naar 21,7 kg in 2030 in het…
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
Koolstof en footprint 4
Open dit thema →
BEVINDING
COMPARE
Compensatie negeert de koolstofschuld uit het verleden, en die herstellen kost bedrijven 5 tot 30 jaar
Herstel koolstofschuld
jaar
5
ondergrens
30
bovengrens
Bron: New Economy
Compensatie negeert de koolstofschuld uit het verleden, en die herstellen kost bedrijven 5 tot 30 jaar. Inzicht uit het New Economy-artikel 'Don't compensate but create —…
CIJFER
COMPARE
22 tot 23 opgaven tegelijk
Bijdrage aan opgaven uit de Nationale Omgevingsvisie
opgaven
23
natuurlijke methoden
6
technologische methoden
Bron: New Economy
22 tot 23 opgaven tegelijk. Natuurlijke koolstofvastlegging draagt bij aan 22 tot 23 opgaven uit de Nationale Omgevingsvisie; technologische methoden aan 3 tot 6.
CIJFER
COMPARE
Biobased bouwen koppelt industrie aan koolstofvastlegging
Vastleggingspotentieel biobased bouwen (2030)
kton CO₂-eq
116
raming
231
ambitieus
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
Biobased bouwen heeft binnen industrie een vastleggingspotentieel van 116 tot 231 kton CO₂-eq per jaar in 2030.
CIJFER
COMPARE
AVI Duiven is kerncase voor industriële CO₂-afvang
CO₂-afvang AVI Duiven
kton CO₂/jaar
60
bestaande afvang
300
bij opschaling
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
AVR Duiven vangt circa 60 kton CO₂ per jaar af en kan richting circa 300 kton CO₂ per jaar opschalen.
Gebouwde omgeving 8
Open dit thema →
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Groene daken, gevels en koele materialen houden gebouwen passief koel — geen airco nodig, wel waterbuffering en biodiversiteit; onderdeel van het groen-blauwe pakket per modelbuurt.
Betaalbaar wonen per modelbuurt
€ ×1.000
280
kosten
710
maatschappelijke waarde
Betaalbare huurwoningen brengen diversiteit in bewoners en voorzieningen; de Transform-methodiek rekent per modelbuurt op circa €710.000 maatschappelijke waarde tegenover €280.000 kosten.
Reductiepotentieel gebouwde omgeving volgens Gelders Klimaatplan (2030)
Mton CO₂-eq
1.8
ondergrens
3
bovengrens
Het Gelderse Klimaatplan schat het reductiepotentieel van de gebouwde omgeving op 1,8 tot 3,0 Mton CO₂-eq richting 2030, terwijl het aan diezelfde sector geen vastleggingspotentieel toekent…
Mondiale CO₂-reductie door meer hout in de bouw (Yale, 2014)
%
14
ondergrens
31
bovengrens
Onderzoek van Yale University uit 2014 berekent dat een groter aandeel hout in de bouw de wereldwijde uitstoot van koolstofdioxide met 14 tot 31% kan terugdringen.
Reductiepotentieel houtbouw Gelderland (2030)
Mton CO₂-eq
0.02
ondergrens
0.1
bovengrens
Het reductiepotentieel van houtbouw in de Gelderse gebouwde omgeving beloopt 0,02 tot 0,1 Mton CO₂-eq in 2030.
Vastleggingspotentieel houtbouw Gelderland (2030)
Mton CO₂-eq
0.07
ondergrens
0.36
bovengrens
Het vastleggingspotentieel van houtbouw in de gebouwde omgeving van Gelderland ligt tussen 0,07 en 0,36 Mton CO₂-eq in 2030, afhankelijk van het aandeel houtbouw in de…
BEVINDING
COMPARE
Hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂
CO₂-uitstoot spouwisolatie
kg CO₂-eq/m²
4.4
glaswol
1.8
cellulose
Bron: Verkenning circulaire isolatiematerialen
Hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂. Een hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂.
Industrie en maakindustrie 1
Open dit thema →
AANBEVELING
COMPARE
50% reductie per personenvervoerskilometer richting 2030
Uitstoot per personenvervoerskilometer
g CO₂-eq
28
2022
14
doel 2030
Bron: New Economy rapport Check Technologies 2023
Het reductiedoel van Check Technologies is een halvering van de uitstoot per personenvervoerskilometer: van 28 gram CO₂-eq in 2022 naar 14 gram in 2030.
Mobiliteit 8
Open dit thema →De oplossing fietsen levert in Gelderland een reductiepotentieel van 31 kton (raming) tot 55 kton CO₂-eq per jaar (ambitieus) in 2030, de kleinste van de vier…
Als tweede grootste mobiliteitsoplossing leveren zero-emissiezones in Gelderland tussen 152 kton (raming) en 608 kton CO₂-eq per jaar (ambitieus) in 2030.
De vier doorgerekende mobiliteitsoplossingen in Gelderland bieden samen een reductiepotentieel van 536 tot 2.549 kton CO₂-eq per jaar in 2030.
Loop- en fietsinfrastructuur per modelbuurt
€ ×1.000
24
kosten
59
maatschappelijke waarde
Loop- en fietsinfrastructuur levert een modelbuurt circa €59.000 maatschappelijke waarde op tegenover €24.000 kosten — onderbouwd met Zuid-Limburgse praktijkcijfers.
CIJFER
COMPARE
Eén deelfiets per vijf inwoners haalt de spits uit de buurt
Deelvervoer per modelbuurt
€ ×1.000
400
kosten
470
maatschappelijke waarde
Deelvervoer levert een modelbuurt circa €470.000 maatschappelijke waarde op tegenover €400.000 kosten: elke deelfiets vervangt dagelijks ruim één spitsrit.
CIJFER
COMPARE
Een autoluwe buurt levert zeventien keer de investering op
Autoluwe buurt per modelbuurt
€ ×1.000
19
kosten
320
maatschappelijke waarde
De autoluwe buurt heeft de hoogste baten-kostenverhouding van alle koppelopgaven: circa €320.000 maatschappelijke waarde tegenover €19.000 kosten per modelbuurt.
Om de uitstoot van wegverkeer terug te dringen is de maximumsnelheid op Nederlandse snelwegen landelijk verlaagd van 130 naar 100 km/u.
Het sectorbrede reductiedoel voor mobiliteit en transport bedraagt volgens het Gelders Klimaatplan (p. 83) 1,3 tot 2,6 Mton CO₂-eq in 2030.
Landbouw 5
Open dit thema →
CIJFER
COMPARE
Herstel van gematigde bossen Gelderland: 0,013 tot 0,027 Mton CO₂-eq vastleggingspotentieel in 2030
Herstel van gematigde bossen omvat het beschermen en regenereren van bos op gedegradeerde gronden. Gematigde bossen bevatten ongeveer 10% van alle terrestrische koolstof en 20% van…
Biochar is een koolstofrijke, stabiele bodemverbeteraar die als bijproduct van pyrolyse ontstaat uit houtresten, mest en agrarisch restafval.
Bosbeweiding voegt bomen toe aan weiland om de productiviteit en de koolstofvastlegging te verhogen. Binnen de sector landbouw en landgebruik in Gelderland gaat het om een…
CIJFER
COMPARE
Conserverende en regeneratieve landbouw Gelderland: tot 1,346 Mton CO₂-eq reductiepotentieel in 2030
Van de negen onderzochte landbouwoplossingen biedt de combinatie van conserverende en regeneratieve landbouw het grootste reductiepotentieel: 0,004 tot 1,346 Mton CO₂-eq in 2030.
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
Energie 3
Open dit thema →
Opwek op bestaande bouw per modelbuurt
mln €
4.9
kosten
8.2
maatschappelijke waarde
Duurzame opwek op en in bestaande woningen levert een modelbuurt circa €8,2 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €4,9 miljoen kosten — en hoort direct na isolatie…
Collectieve opwek per modelbuurt
mln €
8.7
kosten
12
maatschappelijke waarde
Een zonnepark, windmolen, geothermie of stadswarmte levert een modelbuurt circa €12 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €8,7 miljoen kosten — en maakt de buurt volledig aardgasvrij.
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
Biobased 2
Open dit thema →Binnen het kastsysteem zijn de legvlakken en gesloten vakken leverbaar in twee standaardbreedtes, 30 en 60 cm.
Het modulaire kastsysteem van Biobased Design werkt met dragende frames in twee vaste hoogtes, 160 en 200 cm, die per paar vrij te combineren zijn.
Biodiversiteit 1
Open dit thema →
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Gevarieerd buurtgroen is minder vatbaar voor ziekten en extreem weer, verbetert lucht- en waterkwaliteit en hoort bij het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per…
Nog niet ingedeeld 13
Deze inzichten hebben nog geen thema en zijn daarom niet via de tegels te vinden.
CIJFER
COMPARE
Voedingsschade is €1,58 tot €10,38 mld per jaar
Voedingsgerelateerde zorguitgaven (2022)
mld €
1.583
officiële smalle lezing
10.379
brede lezing
Bron: VWS-jaarverslag 2022, RIVM/VZinfo 2022
De presentatie geeft voor 2022 twee lezingen: een smalle RIVM/VZinfo-lezing van €1,583 mld en een brede voedingslezing van €10,379 mld zorguitgaven.
Gezonde buurt per modelbuurt
€ ×1.000
72
kosten
210
maatschappelijke waarde
Mechanische ventilatie en sport- en speelplekken leveren een modelbuurt samen circa €210.000 maatschappelijke waarde op tegenover €72.000 kosten.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Hemelwater lokaal bufferen in groen voorkomt wateroverlast en droogteschade; het groen-blauwe pakket van vijf klimaatopgaven levert een modelbuurt circa €2,5 miljoen waarde op tegenover €1,3 miljoen…
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Regentonnen, infiltratiekratten en groene daken houden water vast waar het valt: lagere rioollasten en meer grondwater in droge periodes, binnen het groen-blauwe pakket van vijf klimaatopgaven.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Bomen en plantvakken gaan het hitte-eilandeffect tegen, vangen fijnstof af en verhogen leefbaarheid — onderdeel van het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per modelbuurt.
Toegankelijk onderwijs per leerling
€ 700
kosten
€ 7.742
maatschappelijke baten
Een laptop, reisvergoeding en bijles kosten circa €700 per leerling en voorkomen elf keer zoveel maatschappelijke kosten — een van de goedkoopste kansrijke buurtinterventies.
CIJFER
COMPARE
Een buurthuis levert bijna het dubbele op van wat het kost
Buurthuis per jaar
€ 86.785
kosten
€ 168.364
maatschappelijke baten
Een buurthuis kost circa €86.785 per jaar en levert €168.364 aan baten; per modelbuurt telt de opgave op tot €200.000 waarde tegenover €120.000 kosten.
Lokale werkgelegenheid per modelbuurt
€ ×1.000
430
kosten
940
maatschappelijke waarde
Lokale werkgelegenheid rendeert €2,18 per geïnvesteerde euro: circa €940.000 maatschappelijke waarde tegenover €430.000 kosten per modelbuurt.
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.