Klimaatkansenkaart Gelderland 2025
De Klimaatkansenkaart Gelderland 2025 maakt de verschuiving zichtbaar van potentie naar voortgang. De kaartlaag 2024 blijft de plan- en potentielaag. De kaartlaag 2025 laat zien welke reductie is gerealiseerd, welke domeinen versnellen en waar de resterende kloof richting 2030 zit.
De kern van deze pagina is de jaarvergelijking. De bestaande kaart uit 2024 blijft beschikbaar als basislaag voor potentie, scenario’s en 30 SMART-klimaatoplossingen. De nieuwe laag uit 2025 voegt realisatie, reflectie en uitvoeringssnelheid toe.
2024 als potentiekaart
De kaartlaag 2024 toont welke 30 SMART-klimaatoplossingen richting 2030 mogelijk zijn. De basis ligt in scenario’s, reductiepotentieel en vastleggingspotentieel. Deze laag blijft nodig om het uitvoeringspad te begrijpen.
Kleur staat hier voor potentie richting 2030.
Scenario’s, reductiepotentieel, vastleggingspotentieel en prioritering per oplossing.
2025 als voortgangsfoto
De kaartlaag 2025 laat zien hoeveel van het potentieel is benut. Energie en gebouwde omgeving dalen duidelijk. Mobiliteit stijgt nog. Landbouw en industrie blijven kritieke domeinen voor versnelling.
Kleur staat hier voor realisatie of resterende kloof.
De schuif verplaatst van de berekende potentie naar de gemeten voortgang. Daarmee ontstaat een kaartfamilie: 2024 laat zien wat kan, 2025 laat zien wat gebeurt.
Verschil tussen potentie en realisatie
De verschilmodus is de logische volgende interactieve stap. Deze laag laat per domein zien welk deel van het 2030-potentieel al zichtbaar is in de emissieregistratie en welk deel nog openstaat.
| Domein | Signaal 2025 | Interpretatie |
|---|---|---|
| Energie | circa 31% gerealiseerd | Duidelijke beweging, resterende opgave blijft groot door groeiende elektriciteitsvraag en netcongestie. |
| Gebouwde omgeving | circa 23% gerealiseerd | Isolatie, warmtepompen en warmtenetten komen op gang, tempo blijft bepalend. |
| Mobiliteit | circa 0% gerealiseerd | Scherpste waarschuwingssector, omdat uitstoot nog stijgt. |
| Industrie | merendeel resteert | Energie-efficiëntie, CCU, restwarmte en stortgasafvang zijn hoofdknoppen. |
| Landbouw en landgebruik | merendeel resteert | Groot natuurlijk vastleggingspotentieel, maar emissies stijgen nog. |
Publicatie, databereik en interpretatie
- Publicatie
- Maart 2025.
- Databasis
- De analyse is gebaseerd op emissiedata tot en met 2022 en 2023. Registratiedata loopt enkele jaren achter op het publicatiemoment.
- Relatie tot 2024
- De Klimaatkansenkaart Gelderland 2023-2024 is gebaseerd op data tot en met 2021 en vormt de plan- en potentielaag.
- Interpretatie
- 2025 vervangt 2024 niet. De waarde zit in de vergelijking tussen potentie, uitvoeringstempo en resterende kloof.
Dashboard 2025
Gelderland heeft ten opzichte van 1990 circa 28% emissiereductie bereikt. De doelstelling voor 2030 is 55%. Het volledig ambitieus scenario komt uit op circa 77% reductie. Het regeneratief scenario komt uit op circa 79% reductie.
| Meetpunt | Waarde | Betekenis |
|---|---|---|
| Bereikte reductie | 28% | Reductie ten opzichte van 1990 op basis van de beschikbare registratiejaren. |
| Doelstelling 2030 | 55% | Doelrichting voor 2030. |
| Volledig ambitieus scenario | 77% | Indicatie van het bereik als de doorgerekende oplossingen ambitieus worden uitgevoerd. |
| Regeneratief scenario | 79% | Indicatie van het bereik met aanvullende regeneratieve oplossingsrichtingen. |
| Vastleggingspotentieel | 338 kton CO₂-eq per jaar | Combinatie van natuurlijke en technologische koolstofvastlegging. |
Voortgang per domein
De voortgang is ongelijk verdeeld. De kaartlaag 2025 maakt die verschillen zichtbaar en helpt om de uitvoeringsagenda scherper te richten.
| Domein | Uitstootontwikkeling | Realisatie van potentieel | Belangrijkste reductie-oplossing |
|---|---|---|---|
| Energie | circa 31% daling, van 2,94 naar 2,03 Mton | circa 31% gerealiseerd | Zon op dak, 1.632 kton |
| Gebouwde omgeving | circa 23% daling | circa 23% gerealiseerd | Warmtenetten woningen, 503 kton |
| Industrie | circa 4,3% daling tussen 2021 en 2022 | merendeel resteert | Energie-efficiëntie, 950 kton |
| Mobiliteit | stijgende sector | circa 0% gerealiseerd | Emissieloze voertuigen, 1.386 kton |
| Landbouw en landgebruik | circa 5% stijging tussen 2021 en 2022 | merendeel resteert | Mestvergisting en groen gas, 327 kton |
Top-15 klimaatkansen richting 2030
De grootste klimaatkansen blijven in omvang sterk vergelijkbaar met de eerdere kaart. Het onderscheid van 2025 zit vooral in de realisatieanalyse: wat is al in beweging en waar moet het uitvoeringstempo omhoog?
| # | Oplossing | Domein | Reductiepotentieel ambitieus 2030 |
|---|---|---|---|
| 1 | Zon op dak | Energie | 1.632 kton |
| 2 | Emissieloze voertuigen | Mobiliteit | 1.386 kton |
| 3 | Wind op land | Energie | 1.385 kton |
| 4 | Zon op land | Energie | 1.069 kton |
| 5 | Energie-efficiëntie | Industrie | 950 kton |
| 6 | Kernenergie | Energie | 614 kton |
| 7 | ZE-zones | Mobiliteit | 608 kton |
| 8 | Warmtenetten woningen | Gebouwde omgeving | 503 kton |
| 9 | Slimmer vervoer | Mobiliteit | 500 kton |
| 10 | Warmtepompen utiliteit | Gebouwde omgeving | 489 kton |
| 11 | Isolatie woningen | Gebouwde omgeving | 285 kton |
| 12 | Stortgas afvang | Industrie | 475 kton |
| 13 | Mestvergisting en groen gas | Landbouw | 327 kton |
| 14 | Plantaardig dieet | Landbouw | 319 kton |
| 15 | Voertransitie | Landbouw | 305 kton |
Methode TTW en WTW
De uitstootregistratie gebruikt een TTW-benadering: directe emissies binnen provinciegrenzen. Het reductiepotentieel gebruikt een WTW-benadering: de volledige ketenemissies van een oplossing. Daardoor kan het berekende oplossingspotentieel hoger liggen dan de directe uitstootregistratie.
In Gelderland ligt WTW circa 9% hoger dan TTW in de raming en circa 5% hoger dan TTW in het ambitieus scenario. Dubbeltelling wordt vermeden door alleen gerealiseerde maatregelen als oplossing mee te tellen.
Downloads en kaartlagen
Projectfamilie Gelderland
De Gelderland-publicaties vormen samen vier lagen: de eerste verkenning, de potentiekaart, de voortgangslaag en de verdieping op koolstofvastlegging. De 2025-kaartlaag hoort naast de bestaande kaart uit 2024 te staan.