INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
Circulair en ontwerp 177
actief: Voedsel en leefomgeving 134
actief: Koolstof en footprint 59
Gebouwde omgeving 49
Industrie en maakindustrie 44
Mobiliteit 29
actief: Landbouw 22
actief: Energie 20
Afval en grondstoffen 20
Kritieke grondstoffen 17
Biobased 16
actief: Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's234 inzichten in 5 thema's
THEMA · 7 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biodiversiteit
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
2 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Gevarieerd buurtgroen is minder vatbaar voor ziekten en extreem weer, verbetert lucht- en waterkwaliteit en hoort bij het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per…
Bevindingen
4 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Een gezond klimaat vraagt meer dan CO₂; de provincie verbreedt naar biodiversiteit, circulariteit, voedsel en klimaatadaptatie.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Bosbeweiding legt 1 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 500 hectare.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Herstel van ecosysteemdiensten is ook een economische noodzaak. Investeren in het herstel van ecosysteemdiensten loont ook economisch: Nederlandse financiële instellingen hebben €510 miljard uitstaan
THEMA · 20 INZICHTEN · 4 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Energie
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
10 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 601 kton van zon op land in Utrecht is gekoppeld aan 2.830 hectare nieuw zonneveld, gefaseerd opgebouwd tot en met 2030.
De 416 kton van wind op land in Utrecht komt van 60 windmolens van 5,6 MW, gefaseerd geplaatst tot en met 2030.
Collectieve opwek per modelbuurt
mln €
8.7
kosten
12
maatschappelijke waarde
Een zonnepark, windmolen, geothermie of stadswarmte levert een modelbuurt circa €12 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €8,7 miljoen kosten — en maakt de buurt volledig aardgasvrij.
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
De 310 kton van zon op dak in Utrecht hoort bij 540 hectare dakoppervlak, gefaseerd tot en met 2030.
De opgave voor groen gas in Utrecht bouwt op naar 80 vergistingsinstallaties en 830 aangesloten boerderijen.
De 59 kton van kleinschalige zon op dak in Utrecht komt van 33.000 woningen met zonnepanelen.
Bevindingen
10 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Zon op land vermijdt 601 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.2 van 30) en vraagt 2.830 hectare zonneveld tot en met 2030.
Wind op land vermijdt 416 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.5) met 60 windmolens van 5,6 MW tot en met 2030.
Zonder netcapaciteit komt geen buurttransitie van de grond: een midden- en tussenspanningsstation kost een modelbuurt circa €1 miljoen per jaar en maakt alle andere energie-opgaven mogelijk.
Circulaire en biobased bouw, vergroening van de landbouw en duurzame energie vormen samen de route naar een toekomstbestendige binnenhaven.
Zon op dak vermijdt 310 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.7) en benut 540 hectare dakoppervlak tot en met 2030.
Kleinschalige zon op dak vermijdt 59 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, verspreid over 33.000 woningen.
Het flexibeler spreiden van het elektriciteitsverbruik kan 74 kton CO₂-eq per jaar vermijden in Utrecht.
Groen gas uit vergisting vermijdt 55 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 80 vergistingsinstallaties en 830 boerderijen.
THEMA · 134 INZICHTEN · 10 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Voedsel en leefomgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Voedselinitiatieven: waarom de verkennende MKBA de noodzaak onderstreept
2025 · 59 inzichten
Voedselhubs en de kracht van Voedselcirkel Amsterdam
2026 · 17 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 13 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 13 inzichten
Rekenmodel voedselinitiatief — MKBA Food (versie voor 1 initiatief)
2026 · 12 inzichten
+ 5 projectenin dit thema
Cijfers
85 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3.000
euro per casus
reductie maatschappelijke lasten: minder formele hulp door informele signalering
Op €3.000 per casus waardeert het rekenmodel de reductie van maatschappelijke lasten: minder formele hulp doordat een voedselinitiatief informeel signaleert en ondersteunt.
50.000
euro per QALY
gezondheid: ZonMw-advieswaarde per QALY in preventie
Gezondheidswinst waardeert het rekenmodel op €50.000 per QALY, de ZonMw-advieswaarde voor een voor kwaliteit gecorrigeerd levensjaar in preventie.
22.735
kg
gered voedsel in 2025 via de Food Center-bus
Alleen al de Food Center-bus redde in 2025 circa 22.735 kg voedsel; vervoer, koeling en coördinatie zijn daarmee directe impactmiddelen.
6,7
score logistiek (verbeterpunt) bij Voedselcirkel Amsterdam
Partners waarderen Voedselcirkel hoog, maar logistieke ondersteuning scoort gemiddeld 6,7; dit maakt vervoer, koeling en planning de kern van versterking.
4,9
baten-kostenratio Mensa Mensa op alleen publieke inzet, in jaar 1
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa, Public Food / New Economy, april 2026
Wanneer alleen publieke inzet wordt meegeteld, loopt de baten-kostenratio van Mensa Mensa op tot circa 4,9 in jaar 1; de publieke euro werkt als hefboom.
28.200
maaltijden/jaar
per doorgerekende basislocatie
Bron: Impactanalyse Mensa Mensa
Een basale Mensa Mensa-locatie realiseert jaarlijks 28.200 gezonde maaltijden, redt 5.139 kg voedsel en levert 24.960 plantaardige maaltijd-equivalenten.
De verkennende MKBA vergelijkt 14 interventies niet als verplicht totaalpakket, maar als beleidsmenu voor continuïteit, opschaling en betere borging van voedselinitiatieven.
Over vier jaar verdeelt de Veggiebox 40.000 boxen, samen circa 260.000 kg groente en fruit.
Bevindingen
42 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
De analyse laat zien dat vertrouwen en toegankelijkheid sterk zijn, maar duurzaam blijven alleen als aanbod, planning, koeling en vervoer betrouwbaarder worden.
Toegang tot groente, fruit en andere producten verlicht het huishoudbudget en maakt gezondere voeding bereikbaarder voor mensen met weinig financiële ruimte.
De impactanalyse onderscheidt voedselboxen als aparte positieve module; bedrijfscatering werkt vooral als inkomstenmodel en moet niet met de locatie-impact worden vermengd.
Het volksrestaurant is ook een ontmoetingsplek; betaalbare gezonde maaltijden worden gecombineerd met contact, ritme en deelname aan de wijk.
Een facilitaire koepelcoöperatie kan initiatieven ontlasten bij administratie, fondsenwerving en gedeelde ondersteuning; de MKBA rekent met een B/K-ratio van circa 2,8.
Een stedelijk fonds kan continuïteit organiseren met cofinanciering, vrije vorm en leercirkels; de MKBA rekent met circa €6,5 miljoen baten per jaar.
Suikergewassen vervangen raaigras voor koeien. De grondstoffen voor precisiefermentatie zijn suikerrijke gewassen, te verbouwen op gronden waar nu raaigras voor koeien staat, waardoor het
Voedselverspilling tegengaan is laaghangend fruit. Het tegengaan van voedselverspilling is laaghangend fruit, met relatief lage kosten per kton CO₂.
Aanbevelingen
7 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De MKBA adviseert de Food Insecurity Experience Scale (FIES) te gebruiken om voedselzekerheid systematisch te monitoren.
Borg voedselinitiatieven structureel door het netwerk te erkennen als collectieve infrastructuur en vaste financiering te combineren met regie en monitoring.
Langdurige lokale ketens verbinden boeren, verwerkers, afnemers en publieke partijen rond stabiele routes voor regeneratieve en plantaardige productie.
Ondersteun koplopers in nieuwe eiwitproductie. Ondersteun innovatieve koplopers in de nieuwe eiwitproductie, in zowel productie als verwerking.
Versterk lokale ketens voor regeneratieve producten. Stimuleer lokale ketens om de vraag naar biologische en regeneratieve producten te versterken;
Een plantenrijke voedseltransitie verlaagt de vraag naar landbouwgrond en de uitstoot uit de veehouderij. De aanbeveling koppelt die verschuiving aan korte ketens, regionale inkoop en publieke aanbestedingen.
Veestapelreductie levert in de Gelderse landbouw pas brede systeemwaarde op wanneer zij wordt gekoppeld aan regeneratieve landbouw en nutriëntenbeheer.
THEMA · 22 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Landbouw
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
11 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Achter het plantaardige dieet in Utrecht zit een daling van de vleesconsumptie van 33,1 naar 21,7 kg per persoon per jaar.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
1.9
Mton CO₂-eq
reductieambitie landbouw en landgebruik Gelderland 2030 (Gelders Klimaatplan)
Het Gelderse Klimaatplan formuleert voor de sector landbouw en landgebruik een reductieambitie van 1,9 Mton in 2030.
COMPARE
Herstel van gematigde bossen Gelderland: 0,013 tot 0,027 Mton CO₂-eq vastleggingspotentieel in 2030
Herstel van gematigde bossen omvat het beschermen en regenereren van bos op gedegradeerde gronden. Gematigde bossen bevatten ongeveer 10% van alle terrestrische koolstof en 20% van…
350 boeren per jaar getraind in regeneratieve landbouw. Het programma traint tien jaar lang circa 350 boeren per jaar in duurzame en regeneratieve landbouw, met indirecte maatschappelijke baten van
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
De 127 kton van voertransitie in Utrecht hoort bij 840 boerderijen die overstappen tot en met 2030.
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
Bevindingen
11 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Een transitie in veevoer vermijdt 127 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, op 840 boerderijen.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Het tegengaan van voedselverspilling vermijdt 47 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht.
Monovergisting van mest vermijdt 38 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 1,5 miljoen ton verwerkingscapaciteit.
Regeneratieve landbouw vermijdt 1 kton en legt 4 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, gedragen door 460 boeren.
Bosaanplant legt 3 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 1.000 hectare nieuw bos.
THEMA · 59 INZICHTEN · 12 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Koolstof en footprint
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Koolstofvastlegging betekent kans van €31 miljard
2025 · 12 inzichten
Klimaatoplossingen voor Gelderland: actieplan per sector
2021 · 11 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: landbouw en landgebruik
2024 · 10 inzichten
Koolstofkansen voor Utrecht: circulaire economie, landbouw en natuur
2025 · 6 inzichten
Koolstofkansen voor Noord-Holland: duurzame economie, natuur en landbouw
2025 · 6 inzichten
+ 7 projectenin dit thema
Cijfers
32 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
429
miljard euro
maatschappelijke waarde natuurlijke koolstofvastlegging in Nederland, cumulatief richting 2050 (jaarlijks circa 31 miljard euro)
De maatschappelijke waarde van natuurlijke koolstofvastlegging in Nederland loopt volgens de verkenning op tot circa €429 miljard richting 2050, gerekend vanuit een jaarlijkse waarde van ongeveer…
60
praktijkvoorbeelden
praktijkvoorbeelden in het hoofdrapport (aangeduid als 60+)
Het hoofdrapport van de Utrechtse marktverkenning bundelt meer dan zestig praktijkvoorbeelden, op de projectpagina aangeduid als 60+, waarmee vrijwel elke besproken methode van koolstofvastlegging
STAT
Marktverkenning Noord-Holland: natuurlijke koolstofvastlegging tot circa €429 miljard richting 2050
429
miljard euro
geschatte maatschappelijke waarde van natuurlijke koolstofvastlegging in Nederland cumulatief tot 2050 (circa 31 miljard euro per jaar)
De maatschappelijke waarde van natuurlijke koolstofvastlegging in Nederland loopt volgens de marktverkenning op tot circa €429 miljard richting 2050;
60
praktijkvoorbeelden
ruim 60 (60+) praktijkvoorbeelden in het hoofdrapport van de marktverkenning Noord-Holland
Ruim zestig praktijkvoorbeelden vormen de empirische basis van de marktverkenning voor Noord-Holland; deze 60+ cases tonen hoe de koolstofvastleggingsmethoden in de praktijk werken en zijn gebundeld
Organisatie-impact reduceren met nature-based solutions vraagt heldere nulmetingen, monitoring en praktische implementatiekeuzes.
10–20%
besparing via een CO₂-quickscan (koolstofvastlegging)
Dit inzicht geeft de gebruikelijke besparingsmarge van een CO₂-quickscan.
Vastleggingspotentieel biobased bouwen (2030)
kton CO₂-eq
116
raming
231
ambitieus
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
Biobased bouwen heeft binnen industrie een vastleggingspotentieel van 116 tot 231 kton CO₂-eq per jaar in 2030.
CO₂-afvang AVI Duiven
kton CO₂/jaar
60
bestaande afvang
300
bij opschaling
Bron: Momentopname & Reflectie Gelderland 2025, sector Industrie
AVR Duiven vangt circa 60 kton CO₂ per jaar af en kan richting circa 300 kton CO₂ per jaar opschalen.
Bevindingen
13 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
nov 2024 – apr 2025
periode waarin de marktverkenning koolstofvastlegging voor Utrecht is opgesteld en bijgewerkt
De marktverkenning naar koolstofvastlegging voor Utrecht is gestart in november 2024 en bijgewerkt tot en met april 2025, en verwerkt daarmee een recente stand van de…
STAT
Koolstofvastleggingshuis Utrecht: drie matrices koppelen methoden aan opgaven, beleid en kansen
3
matrices
matrices in het Koolstofvastleggingshuis Utrecht: methoden gekoppeld aan opgaven, beleid en kansen
Het Koolstofvastleggingshuis voor Utrecht ordent de vastleggingsmethoden via drie matrices, die de methoden achtereenvolgens verbinden met maatschappelijke opgaven, met beleid en met concrete
STAT
Marktverkenning koolstofvastlegging Noord-Holland: opgesteld van november 2024 tot en met april 2025
nov 2024 – apr 2025
periode waarin de marktverkenning koolstofvastlegging voor Noord-Holland is opgesteld
Van november 2024 tot en met april 2025 stelde New Economy de marktverkenning koolstofvastlegging voor de provincie Noord-Holland op;
3
matrices
matrices in het Koolstofvastleggingshuis Noord-Holland die methoden koppelen aan opgaven, beleid en kansen
Drie matrices vormen de ruggengraat van het Koolstofvastleggingshuis voor Noord-Holland; dit afwegingskader verbindt de vastleggingsmethoden achtereenvolgens met maatschappelijke opgaven, met beleid
Herstel koolstofschuld
jaar
5
ondergrens
30
bovengrens
Bron: New Economy
Compensatie negeert de koolstofschuld uit het verleden, en die herstellen kost bedrijven 5 tot 30 jaar. Inzicht uit het New Economy-artikel 'Don't compensate but create —…
Klei in de bodem verduurzaamt ook gangbare landbouw. Klei in de bodem (programma LIFE CO₂SAND) gaat hand in hand met regeneratieve landbouw en draagt tegelijk bij aan verduurzaming van de
Bos legt vast en herstelt biodiversiteit. Bosaanplant legt koolstof vast en versterkt tegelijk biodiversiteit en het ecosysteem.
Naast emissiereductie kan het landelijk gebied via bodem, bos en natuur CO₂ vastleggen. In Gelderland is dat vastleggingspotentieel het grootst in het domein landbouw en landgebruik.
Aanbevelingen
14 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
8
stappen
concrete stappen in de policy brief naar een strategie voor koolstofvastlegging
Bij de marktverkenning hoort een policy brief die acht concrete stappen beschrijft waarmee overheden en organisaties van losse kansen naar een samenhangende strategie voor koolstofvastlegging komen.
STAT
Policy brief koolstofvastlegging Noord-Holland: acht concrete stappen naar een provinciale strategie
8
stappen
concrete stappen in de policy brief naar een provinciale strategie voor koolstofvastlegging in Noord-Holland
Acht concrete stappen vormen de kern van de policy brief bij de marktverkenning; deze beknopte handreiking van circa 0,8 MB vertaalt de bevindingen naar bestuurlijk handelen…
Stortgasafvang werkt het best naast recycling en compostering, omdat verwerking aan de voorkant methaanvormend afval vermindert.
Niet compenseren, maar creëren. Koolstofvastlegging levert het meest op door nieuwe waarde te scheppen in landbouw, bouw en natuur, niet door bestaande uitstoot af te kopen.
Een regeneratief scenario voegt 592 kton reductie en 140 kton vastlegging toe.
19–107
kton CO₂-eq
vastleggingspotentieel landbouw en landgebruik in Gelderland richting 2030
Bron: Momentopname Gelderland 2025, sector landbouw en landgebruik
Het vastleggingspotentieel ligt tussen 19 en 107 kton CO₂-equivalent richting 2030.
Stuur voor vastlegging in landbouwbodems op de samenhang tussen maatregelen door de toename van bodemleven als doelstelling te nemen; de CO₂-vastlegging volgt daaruit als gevolg.
Beloon CO₂-vastlegging als nieuw verdienmodel. Doordat het rijk CO₂-vastlegging gaat belonen, kunnen boeren snel nieuwe verdienmodellen realiseren.
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.