INZICHTEN · CC BY 4.0
Inzichten uit tien jaar analyses
Inzichten zijn citeerbare cijfers, bevindingen en aanbevelingen uit rapportages van New Economy — levenscyclusanalyses (LCA), maatschappelijke kosten-batenanalyses (MKBA), CO2-footprints en koolstofvastlegging — elk gekoppeld aan het project waarin het is berekend.
IN DEZE BIBLIOTHEEK
849 inzichten uit 74 projecten
453 cijfers · 288 bevindingen · 108 aanbevelingen
Alle thema's
Klimaat en strategie 361
Circulair en ontwerp 177
Voedsel en leefomgeving 134
Koolstof en footprint 59
actief: Gebouwde omgeving 49
Industrie en maakindustrie 44
Mobiliteit 29
actief: Landbouw 22
actief: Energie 20
Afval en grondstoffen 20
Kritieke grondstoffen 17
actief: Biobased 16
actief: Biodiversiteit 7
JE KEUZE
Terug naar alle thema's106 inzichten in 5 thema's
THEMA · 49 INZICHTEN · 15 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Gebouwde omgeving
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 16 inzichten
Gebouwde omgeving: houtbouw als klimaatoplossing voor Gelderland
2021 · 8 inzichten
Co-Operate — Een buurt voor zeven generaties
2021 · 5 inzichten
Kosten- en grondstoffenbesparing door waardebehoud
2026 · 3 inzichten
Klimaatkansen Gelderland: Gebouwde omgeving, momentopname 2025
2025 · 3 inzichten
+ 10 projectenin dit thema
Cijfers
24 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3 programmalijnen voor overheden. Voor overheden, brancheorganisaties en kennisinstellingen biedt het rapport drie programmalijnen om waardebehoud structureel te agenderen en op te schalen.
10 kansenkaarten voor verdienen met minder. Het rapport vertaalt waardebehoud naar 10 kansenkaarten die een verdienmodel koppelen aan winst op geld, grondstoffen en CO₂.
circa 23%
daling gebouwde omgeving 2021→2023
Bron: Momentopname en Reflectie Klimaatkansen Gelderland 2025, sector Gebouwde omgeving
De uitstoot van de Gelderse gebouwde omgeving daalde tussen 2021 en 2023 met circa 23%.
Circa 23% van het 2030-potentieel in de Gelderse gebouwde omgeving is gerealiseerd; 77% blijft open richting 2030.
Binnen de Utrechtse gebouwde omgeving dragen woningen 742 en utiliteitsbouw 545 kton CO₂-eq per jaar.
De 297 kton van warmtepompen in de utiliteitsbouw komt van een groei naar 390.000 installaties in Utrecht.
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Groene daken, gevels en koele materialen houden gebouwen passief koel — geen airco nodig, wel waterbuffering en biodiversiteit; onderdeel van het groen-blauwe pakket per modelbuurt.
Bevindingen
23 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Energieneutrale gebouwen en duurzame renovatie bundelen isolatie, warmtepompen, slimme thermostaten, warmwaterterugwinning en de circulerende douche tot gebouwen die netto geen energie gebruiken.
Drie structurele vormen van waardeverlies. Overdimensionering, te vroege vervanging en onbenutte capaciteit zijn drie structurele vormen van waardeverlies in de gebouwde omgeving.
Biobased isolatie kan de warmtevraag verlagen, fossiele materialen vervangen en CO₂ tijdelijk tot middellang opslaan in gebouwen.
Het isoleren van woningen vermijdt 270 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.9), doel 190.000 woningen.
Warmtenetten voor woningen vermijden 187 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.13); het warmte-aandeel gaat van 10% naar 30%.
20
nr.
Op de innovatielijst van Project Drawdown staat het bouwen met hout genoteerd als oplossing nummer 20.
CO₂-uitstoot spouwisolatie
kg CO₂-eq/m²
4.4
glaswol
1.8
cellulose
Bron: Verkenning circulaire isolatiematerialen
Hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂. Een hogere isolatiewaarde betekent niet altijd minder CO₂.
Impact accounting maakt sociale, ecologische en financiële waarde naast elkaar zichtbaar. Waarde die niet zichtbaar is, kan niet worden meegewogen in een investeringsbeslissing.
Aanbevelingen
2 INZICHTENWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
De provincie Utrecht wil haar eigen uitstoot (scope 1 en 2) in 2030 volledig hebben gereduceerd.
3
beste keuzes
vlasplaat (dak), cellulose (spouw) en LDPE-folie (vloer) — het duurzaamst én voordeligst per toepassing
Bron: Verkenning circulaire isolatiematerialen
Vlasplaat, cellulose en LDPE-folie als beste isolatiekeuze. Gekeken vanuit duurzaamheids- en financieel oogpunt is vlasplaat de beste keuze voor het dak, cellulose voor de spouw en…
THEMA · 16 INZICHTEN · 5 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biobased
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Biobased Design
2023 · 8 inzichten
Klimaatkansenkaart provincie Utrecht: 30 SMART oplossingen tot en met 2030
2023 · 3 inzichten
Wesselink Isolatie: nulmeting toont netto CO₂-negatieve isolatie
2021 · 3 inzichten
Verkenning circulaire isolatiematerialen
2021 · 1 inzichten
Circulair hergebruik hout uit de urban mine Noord-Holland
2020 · 1 inzichten
Cijfers
9 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
3
fasen
ontwikkelfasen Biobased Design (lancering, Dutch Design Week, bibliotheek)
De ontwikkeling van het platform doorliep drie zichtbare fasen: de lancering, een presentatie tijdens de Dutch Design Week en de publieke toepassing als Kast der Kasten…
4
componenten
basiscomponenten Regenerative Modular Cabinet
Het kastsysteem is samengesteld uit vier bouwstenen: frames, planken, boxen en covers. Elke configuratie is daarmee aanpasbaar, uitbreidbaar en repareerbaar, en laat zich afstemmen op de…
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
50%
glaswol en cellulose samen in de isolatiemix (Wesselink)
Bron: Nulmeting Wesselink Isolatie
Biobased isolatiemateriaal slaat over de levensduur circa 1,3 kg CO₂ op per kilo materiaal, tegenover circa 0,09 kg CO₂-uitstoot voor productie en installatie.
100
%
aandeel biobased en afbreekbare grondstoffen Biobased Design
Als ecologisch uitgangspunt hanteert het platform herstel via 100% biobased en afbreekbare grondstoffen.
12
kinderen
kinderen die de Kast der Kasten bouwden bij OBA Osdorp
In de bibliotheek OBA Osdorp bouwden twaalf kinderen uit Amsterdam Nieuw-West volgens het concept van de Regenerative Modular Cabinet een boekenkast voor de buurt.
Binnen het kastsysteem zijn de legvlakken en gesloten vakken leverbaar in twee standaardbreedtes, 30 en 60 cm.
6
materialen
biobased materiaalopties Regenerative Modular Cabinet
Voor frames, panelen en covers biedt de Regenerative Modular Cabinet zes biobased materiaalopties, elk met een eigen rol in het ontwerp.
Bevindingen
6 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
8
lenzen
regeneratieve ontwerplenzen Biobased Design
Het ontwerp van de Regenerative Modular Cabinet volgt acht regeneratieve lenzen waarlangs sociale, ecologische en economische waarde elkaar versterken.
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Bouwen met hout vermijdt 117 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.12), over 3.600 gebouwen.
Biobased isolatie snijdt aan twee kanten omdat het zowel de energievraag in gebouwen verlaagt als tijdelijk koolstof vastlegt in materialen.
Elke euro cellulose-isolatie slaat CO₂ op. Elke euro die naar cellulose-isolatie gaat, legt CO₂ vast in het gebouw die planten tijdens hun groei hebben opgenomen.
Van Boom naar Balk en van Balk naar Balk vertalen het rekenmodel voor circulair hout naar de bouwpraktijk. In de sloopketen zijn 1.200 balken en 7 kilometer gordingen opnieuw ingezet.
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Het meenemen van CO₂-opslag in biobased bouwmaterialen geeft een realistischer milieubeeld: volgens een TNO-model dragen biobased producten netto de helft minder bij aan klimaatverandering wanneer de
THEMA · 20 INZICHTEN · 4 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Energie
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
10 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 601 kton van zon op land in Utrecht is gekoppeld aan 2.830 hectare nieuw zonneveld, gefaseerd opgebouwd tot en met 2030.
De 416 kton van wind op land in Utrecht komt van 60 windmolens van 5,6 MW, gefaseerd geplaatst tot en met 2030.
Wijkisolatie per modelbuurt
mln €
7
kosten
33
maatschappelijke waarde
Isolatie van bestaande woningen levert een modelbuurt circa €33 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €7 miljoen kosten — ruim €4,50 per geïnvesteerde euro.
Opwek op bestaande bouw per modelbuurt
mln €
4.9
kosten
8.2
maatschappelijke waarde
Duurzame opwek op en in bestaande woningen levert een modelbuurt circa €8,2 miljoen maatschappelijke waarde op tegenover €4,9 miljoen kosten — en hoort direct na isolatie…
20,1
mln €/jaar
circulaire potentie industrieel slib — grootste reststroom in Groningen
Bron: Circulaire Bedrijventerreinen Groningen
Industrieel slib goed voor €20,1 miljoen circulaire potentie. Industrieel slib is met circa €20,1 miljoen de grootste circulaire stroom in Groningen.
De 310 kton van zon op dak in Utrecht hoort bij 540 hectare dakoppervlak, gefaseerd tot en met 2030.
De opgave voor groen gas in Utrecht bouwt op naar 80 vergistingsinstallaties en 830 aangesloten boerderijen.
De 59 kton van kleinschalige zon op dak in Utrecht komt van 33.000 woningen met zonnepanelen.
Bevindingen
10 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Elektriciteit is goed voor 1.515 kton CO₂-eq vermijding per jaar in Utrecht — 25,3% van het potentieel, met zon en wind op land als grootste oplossingen.
Zon op land vermijdt 601 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.2 van 30) en vraagt 2.830 hectare zonneveld tot en met 2030.
Zonder netcapaciteit komt geen buurttransitie van de grond: een midden- en tussenspanningsstation kost een modelbuurt circa €1 miljoen per jaar en maakt alle andere energie-opgaven mogelijk.
Circulaire en biobased bouw, vergroening van de landbouw en duurzame energie vormen samen de route naar een toekomstbestendige binnenhaven.
Wind op land vermijdt 416 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.5) met 60 windmolens van 5,6 MW tot en met 2030.
Zon op dak vermijdt 310 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.7) en benut 540 hectare dakoppervlak tot en met 2030.
Kleinschalige zon op dak vermijdt 59 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, verspreid over 33.000 woningen.
Het flexibeler spreiden van het elektriciteitsverbruik kan 74 kton CO₂-eq per jaar vermijden in Utrecht.
THEMA · 22 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Landbouw
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
11 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
Achter het plantaardige dieet in Utrecht zit een daling van de vleesconsumptie van 33,1 naar 21,7 kg per persoon per jaar.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
1.9
Mton CO₂-eq
reductieambitie landbouw en landgebruik Gelderland 2030 (Gelders Klimaatplan)
Het Gelderse Klimaatplan formuleert voor de sector landbouw en landgebruik een reductieambitie van 1,9 Mton in 2030.
COMPARE
Herstel van gematigde bossen Gelderland: 0,013 tot 0,027 Mton CO₂-eq vastleggingspotentieel in 2030
Herstel van gematigde bossen omvat het beschermen en regenereren van bos op gedegradeerde gronden. Gematigde bossen bevatten ongeveer 10% van alle terrestrische koolstof en 20% van…
350 boeren per jaar getraind in regeneratieve landbouw. Het programma traint tien jaar lang circa 350 boeren per jaar in duurzame en regeneratieve landbouw, met indirecte maatschappelijke baten van
3.5
investering
17
baten/jaar
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Een initiële investering van €3,5 miljoen in De Plaetse (Zuid) levert volgens de indicatieve MKBA circa €17 miljoen aan maatschappelijke baten per jaar op, waarvan circa…
De 127 kton van voertransitie in Utrecht hoort bij 840 boerderijen die overstappen tot en met 2030.
De 8.000 hectare biobased productie in Utrecht verdeelt zich over lisdodde, olifantsgras en vlas en hennep.
Bevindingen
11 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Landbouw en landgebruik biedt 721 kton vermijding plus 63 kton vastlegging per jaar in Utrecht — 13,1% van het potentieel.
Een plantaardiger dieet vermijdt 258 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.10); de vleesconsumptie daalt.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Een transitie in veevoer vermijdt 127 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, op 840 boerderijen.
Het telen van biobased bouwmaterialen legt 55 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, op 8.000 hectare.
Het tegengaan van voedselverspilling vermijdt 47 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht.
Monovergisting van mest vermijdt 38 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht, met 1,5 miljoen ton verwerkingscapaciteit.
THEMA · 7 INZICHTEN · 3 PROJECTEN
Sluit dit thema ✕Biodiversiteit
DE PROJECTEN WAAR DIT THEMA UIT PUT
Cijfers
2 INZICHTENCiteerbare getallen met eenheid en bron.
De 250 kton van veenweide in Utrecht komt van 21.000 hectare beschermde of vernatte veenweide.
Groen-blauw pakket per modelbuurt (5 klimaatopgaven)
mln €
1.3
kosten
2.5
maatschappelijke waarde
Gevarieerd buurtgroen is minder vatbaar voor ziekten en extreem weer, verbetert lucht- en waterkwaliteit en hoort bij het groen-blauwe pakket van circa €2,5 miljoen waarde per…
Bevindingen
4 INZICHTENWat er uit de analyse bleek, in gewone taal en navolgbaar tot de bron.
Het beschermen en vernatten van veenweide vermijdt 250 kton CO₂-eq per jaar in Utrecht (Nr.11).
Bosbeweiding legt 1 kton CO₂-eq per jaar vast in Utrecht, over 500 hectare.
Een gezond klimaat vraagt meer dan CO₂; de provincie verbreedt naar biodiversiteit, circulariteit, voedsel en klimaatadaptatie.
2–4
keer
meer CO₂-vastlegging in de bodem (regeneratief)
Bron: De Plaetse (Zuid) — indicatieve MKBA
Regeneratieve landbouw legt 2 tot 4 keer meer CO₂ vast in de bodem. Koolstofopslag in de bodem ligt bij regeneratieve landbouw twee tot vier keer hoger…
Aanbevelingen
1 INZICHTWat een organisatie of overheid het beste doet. Leest als één advieslijn per dossier.
Herstel van ecosysteemdiensten is ook een economische noodzaak. Investeren in het herstel van ecosysteemdiensten loont ook economisch: Nederlandse financiële instellingen hebben €510 miljard uitstaan
Op maat
Volg een thema
Kies een tot vijf thema's en een frequentie. Nieuwe dossiers, publicaties en inzichten over die thema's komen dan automatisch in de mail, met een bevestiging vooraf.