Bosaanplant kan de provincie Utrecht in 2030 circa 13 kton CO₂ per jaar aan koolstofvastlegging opleveren. Het ambitieuze scenario gaat uit van 4.000 hectare nieuwe aanplant.
Wat het is
Bosaanplant is het planten van bomen op (gedegradeerd) land voor houtproductie of ander gebruik. Verarmde weilanden, middenbermen van snelwegen, braakliggend terrein en beschadigde grond zijn geschikt om strategisch te beplanten. De hoeveelheid vastgelegde koolstof hangt af van boomsoort, locatie en bodem. Door de natuurlijke opbouw van een bos na te bootsen, met verschillende soorten struiken en planten, ontstaat meer biomassa, meer biodiversiteit en meer koolstofvastlegging.
Potentieel in Utrecht
De totaal adresseerbare markt is 18.395 hectare niet-cultuurgrond met landbouwbestemming, plus bermen, industrieterrein en gedegradeerde natuurgrond. Het vastleggingspotentieel is 3,3 ton koolstof per hectare per jaar. Het plausibele scenario gaat uit van 1.800 hectare aanplant en levert 6 kton vastlegging; het ambitieuze scenario van 4.000 hectare komt uit op 13 kton. Goed ecologisch beheerd bos blijft ook op volwassen leeftijd koolstof opslaan in de bodem.
Meekoppelkansen
Bomen in de (stedelijke) omgeving bieden verkoeling, betere luchtkwaliteit, waterberging en biodiversiteit naast CO₂-opslag. Bosaanplant en houtbouw versterken elkaar: koolstof die in geoogst hout wordt vastgelegd, blijft opgeslagen in gebouwen.
Beleid in de provincie
Het Bomen Actieplan (2020) van de Natuur en Milieufederatie Utrecht laat zien dat in de periode 2020–2023 minimaal 600.000 extra bomen kunnen worden aangeplant in de provincie. Dit sluit aan bij het landelijke Plan Boom, dat inzet op 10 miljoen bomen tussen 2020 en 2023, en bij de ambitie om het bosareaal met circa 10% te vergroten.
In de praktijk
IVN Natuureducatie legt Tiny Forests aan — dichtbegroeide, inheemse bosjes zo groot als een tennisbaan; in Utrecht zijn er al zeven, die verkoeling bieden en water opvangen. Voedselbos Haarzuilen is een particulier initiatief waar op ruim vijf hectare rivierklei noten, fruit, bessen en kruiden groeien in een gezond, oogstbaar ecosysteem.
Veelgestelde vragen
Hoeveel CO₂ kan bosaanplant in Utrecht vastleggen?
Volgens deze verkenning circa 13 kton per jaar in 2030 bij 4.000 hectare aanplant (ambitieus scenario), of 6 kton bij 1.800 hectare (plausibel scenario).
Welke grond is geschikt voor bosaanplant?
Verarmde weilanden, middenbermen, braakliggend terrein en gedegradeerde grond — bij voorkeur beplant met aandacht voor grondwater en het lokale ecosysteem.
Blijft een volgroeid bos koolstof opslaan?
Ja, een goed ecologisch beheerd bos blijft ook na het bereiken van volwassenheid koolstof opslaan in de bodem.
Bron: Preliminary Climate Solutions Assessment provincie Utrecht (Drawdown Europe & New Economy, 2021), o.b.v. de Project Drawdown-methodiek. Onderdeel van het klimaatactieplan per sector voor de provincie Utrecht.