Regeneratieve landbouw legt koolstof vast in de bodem en beslaat in 2019 circa 5,6% van de Utrechtse landbouwgrond. Met bredere toepassing groeit het reductie- en vastleggingspotentieel richting 2030.
Wat het is
Regeneratieve landbouw is een teeltsysteem dat ten minste vier van zes methoden combineert: compost, bodembedekkers, vruchtwisseling, groenbemesters, geen of beperkte grondbewerking en biologische productie. Deze methoden leggen koolstof vast in de bodem en verlagen de uitstoot. Anders dan conserverende landbouw gebruikt regeneratieve landbouw geen kunstmest en pesticiden. Door niet te ploegen en de grond bedekt te houden, blijft koolstof beter in de bodem opgeslagen en ontstaat een levend, veerkrachtig ecosysteem.
Potentieel in Utrecht
De totaal adresseerbare markt bestaat uit 3.721 hectare akker- en tuinbouwgrond en 62.627 hectare grasland. Het vastleggingspotentieel is 0,6 ton koolstof per hectare per jaar, met een emissiereductie van 0,23 ton CO₂-eq per hectare per jaar. Vanuit de huidige 5,6% (2019) rekent het plausibele scenario met een adoptie van 0,36% per jaar en het ambitieuze scenario met 1,6% per jaar plus een leercurve, samen goed voor 5 kton reductie en 14 kton vastlegging in het ambitieuze scenario.
Meekoppelkansen
Regeneratieve landbouw verbetert de bodemgezondheid en biodiversiteit en maakt landbouwgrond veerkrachtiger. Het betreft veelal eenmalige aanpassingen die daarna blijvend zorgen voor vastlegging en lagere emissies.
Beleid in de provincie
De provincie Utrecht streeft ernaar dat de gehele landbouw in 2050 circulair is: een landbouw met minimale emissies en zoveel mogelijk gesloten kringlopen op bedrijfs-, lokaal en regionaal niveau.
In de praktijk
Wij.land laat boeren nieuwe concepten testen rond bodembeheer, natte teelten en biodiversiteit en is mede-initiatiefnemer van Aardpeer. Op Schevichoven worden permacultuur, agroforestry en voedselbos gecombineerd, Herenboeren maakt burgers gedeeld eigenaar van een coöperatieve boerderij, en Land van Ons koopt landbouwgrond aan voor herstel van biodiversiteit en landschap.
Veelgestelde vragen
Hoeveel Utrechtse landbouwgrond is nu regeneratief?
Volgens deze verkenning circa 5,6% in 2019, op basis van trends in de biologische landbouw — met ruimte om richting 2030 te groeien.
Wat is het verschil met conserverende landbouw?
Conserverende landbouw gebruikt nog kunstmest en pesticiden; regeneratieve landbouw niet. De oplossingen liggen in elkaars verlengde en leggen beide koolstof vast.
Hoe legt regeneratieve landbouw koolstof vast?
Door niet te ploegen en de grond bedekt te houden, worden koolstof en stikstof gebonden in organische stof in de bodem — goed voor circa 0,6 ton koolstof per hectare per jaar.
Bron: Preliminary Climate Solutions Assessment provincie Utrecht (Drawdown Europe & New Economy, 2021), o.b.v. de Project Drawdown-methodiek. Onderdeel van het klimaatactieplan per sector voor de provincie Utrecht.