Koolstofkansen voor Gelderland
Voor de provincie Gelderland onderzocht New Economy of koolstofvastlegging de economie, natuur en het klimaat kan versterken. De marktverkenning laat zien dat koolstofvastlegging kan uitgroeien tot een organiserend principe voor de Gelderse economie: bewezen, betaalbare natuurlijke vastlegging gekoppeld aan opgaven als biodiversiteit, stikstof en waterkwaliteit. Onderdeel van de landelijke marktverkenning koolstofvastlegging.
Niet compenseren, maar creëren
De grootste winst ontstaat door naast emissiereductie ook een vastleggingsstrategie te voeren, met bewezen, betaalbare en direct toepasbare natuurlijke vastlegging, gekoppeld aan opgaven als biodiversiteit, stikstof en waterkwaliteit. Zo groeit koolstofvastlegging uit tot een organiserend principe voor de Gelderse economie.
Over deze marktverkenning
- Opgesteld voor
- Provincie Gelderland in samenwerking met de provincies Noord-Holland, Utrecht en Zuid-Holland.
- De vraag
- Verken de potentiële economische en ecologische kansen van koolstofvastlegging en breng in kaart hoe overheden en organisaties tot een effectieve strategie kunnen komen.
- Meest opmerkelijke resultaat
- Landelijk vertegenwoordigt koolstofvastlegging een maatschappelijke waarde van €31 miljard, terwijl het binnen de complexe ruimtepuzzel oplossingen biedt voor meerdere cruciale beleidsopgaven.
- Concrete stappen
- Vertaal de geïdentificeerde kansen naar een effectieve strategie, te beginnen met het vergroten van kennis van koolstofvastlegging binnen overheden en organisaties. Dat draagt direct bij aan thema’s als circulaire economie en biobased bouwen, ruimtelijke druk en leefomgeving, energie en netcongestie, water en bodem, en transitiekansen voor de landbouw.
Aandachtspunten voor de provincie Gelderland
Voor Gelderland is het van belang om naast de reductiestrategie ook een vastleggingsstrategie te ontwikkelen om de klimaatdoelen te halen. Dat betekent prioriteit geven aan bewezen, betaalbare en direct toepasbare vormen van natuurlijke (groene) koolstofvastlegging, en zorgvuldig onderzoeken welke technologische (grijze) koolstofvastlegging echt relevant is. Een integrale benadering is essentieel, waarbij koolstofvastlegging gekoppeld wordt aan andere urgente provinciale opgaven zoals biodiversiteit, stikstof en waterkwaliteit. Tot slot is samenwerking tussen publieke en private partijen cruciaal om de potentie optimaal te benutten.
Brede welvaart. Investeren in koolstofvastlegging levert economische waarde en draagt bij aan een gezonde leefomgeving, waterkwaliteit, biodiversiteit en welzijn. Natuurlijke vastlegging vertegenwoordigt circa €31 miljard per jaar, oplopend tot €429 miljard tot 2050.
Actieve methoden in Gelderland
In Gelderland zijn diverse methoden al actief: aanplant en herbebossing, biobased bouwmaterialen, koolstofvastlegging in de bodem, herstel van wetlands en blauw koolstofbeheer. Methoden zoals biokool, bio-energie met koolstofafvang en versnelde verwering van mineralen vragen nog verdere beleidsaandacht en ontwikkeling. Voor oceaangebonden methoden kan Gelderland bijdragen via een nationaal of internationaal consortium. Meer hierover staat in hoofdstuk 2 van de verkenning.
Groen en grijs. Natuurlijke (groene) vastlegging gebeurt via fotosynthese, met opslag in onder andere bodem en gewassen. Technologische (grijze) vastlegging, zoals Direct Air Capture en Direct Ocean Capture, is nog in ontwikkeling.
De aanpak: tien IPCC-methoden
Internationaal is er, naast emissiereductie, steeds meer aandacht voor Carbon Dioxide Removal (CDR). Deze marktverkenning, gestart in november 2024 en bijgewerkt tot en met april 2025, gaat uit van de tien wetenschappelijk onderbouwde methoden voor koolstofverwijdering die het IPCC onderscheidt, vertaald naar de Nederlandse en Gelderse context voor ondernemers, financiers, overheden en landeigenaren.
Vastlegging werkt alleen met minder uitstoot. Zowel emissiereductie als actieve verwijdering van CO₂ is nodig. Zoals de Nationale Routekaart Koolstofverwijdering aangeeft, blijft emissiereductie prioriteit.
Aantrekkelijk rendement. Groene koolstofvastlegging levert naar schatting 7 tot 30 keer de investering op, met methoden die nu al toepasbaar zijn.
Koolstofvastlegging in het kort
De infographic vat de methoden en principes van koolstofvastlegging samen: van bodem en biomassa tot biobased materialen en blauwe koolstof.
Kansen voor boeren, bedrijven en industrie. Bewezen verdienmodellen met lage investering, via alternatieve afzetmarkten, risicospreiding en handel in certificaten, dragen bij aan weerbare sectoren.
Het Koolstofvastleggingshuis
Het Koolstofvastleggingshuis voor Gelderland koppelt via drie matrices de vastleggingsmethoden aan opgaven, beleid en provinciale kansen, zodat zichtbaar wordt waar de grootste winst ligt voor Gelderland. Natuurlijke methoden scoren positief op de meeste maatschappelijke opgaven; technologische methoden op enkele.
Brede beleidswinst. Natuurlijke vastlegging draagt positief bij aan 22 tot 23 maatschappelijke opgaven uit de Nationale Omgevingsvisie; technologische methoden aan 3 tot 6.
Veelgestelde vragen
New Economy onderzocht voor de provincie Gelderland of koolstofvastlegging de economie, natuur en het klimaat kan versterken. De verkenning laat zien dat koolstofvastlegging zelfs kan uitgroeien tot een organiserend principe voor de Gelderse economie.
Onder andere aanplant en herbebossing, biobased bouwmaterialen, koolstofvastlegging in de bodem, herstel van wetlands en blauw koolstofbeheer.
Naast emissiereductie een vastleggingsstrategie ontwikkelen, te beginnen met bewezen, betaalbare en direct toepasbare natuurlijke koolstofvastlegging, gekoppeld aan opgaven als biodiversiteit, stikstof en waterkwaliteit.
De Marktverkenning Gelderland, het Koolstofvastleggingshuis Gelderland en de Koolstof Kansenkaart, die de provincie helpen bij het bepalen van een strategie voor koolstofvastlegging.
Verder lezen
Verken de koolstofkansen voor Gelderland
Van landelijke verkenning naar een concrete kansenkaart voor de provincie, een gemeente of keten. Vragen over deze verkenning kunnen naar roderick@neweconomy.eco.
Plan een verkenningsgesprek
Dutch 
English