CCS, CCU, BECCS en CDR zijn vier begrippen voor het afvangen, hergebruiken of verwijderen van CO₂. CDR (Carbon Dioxide Removal) is het paraplubegrip voor het verwijderen van CO₂ die al in de atmosfeer aanwezig is. CCS vangt CO₂ af bij een uitstootbron en slaat deze permanent ondergronds op. CCU gebruikt afgevangen CO₂ als grondstof in producten of brandstoffen. BECCS combineert bio-energie met afvang en opslag en telt als een technologische vorm van CDR. Het kernverschil: CCS en CCU richten zich op de uitstootbron, terwijl CDR koolstof terughaalt die er al is. De marktverkenning koolstofvastlegging van New Economy laat zien dat natuurlijke verwijdering met nature-based solutions in Nederland nu al het meest oplevert.
Wat is het verschil tussen CCS, CCU, BECCS en CDR?
Deze vier begrippen zijn geen gelijke dingen. CDR is de paraplu: het verwijderen van CO₂ uit de atmosfeer. CCS en CCU zijn afvangtechnologieën aan de bron, en BECCS is een specifieke technologische CDR-route. De tabel zet de begrippen naast elkaar.
| Term | Wat het is | Reductie of verwijdering | Opslagduur | Stand in Nederland |
|---|---|---|---|---|
| CCS | Afvang van CO₂ bij een uitstootbron, gevolgd door ondergrondse opslag | Reductie aan de bron (geen atmosferische verwijdering, tenzij biogeen, zie BECCS) | Permanent, ondergronds | Opslag onder meer in lege gasvelden onder de Noordzee |
| CCU | Afvang plus hergebruik van CO₂ als grondstof | Hangt van de toepassing af, vaak tijdelijk | Kort tot middellang | Nichetoepassingen (e-fuels, chemie, materialen) |
| BECCS | Bio-energie gecombineerd met koolstofafvang en -opslag | Verwijdering (biogene CO₂) | Permanent | Potentieel circa 4 Mton per jaar in 2030, vraagt veel biomassa en energie |
| CDR | Paraplubegrip: verwijdering van CO₂ die al in de atmosfeer zit | Verwijdering | Natuurlijk of technologisch | Natuurlijk potentieel circa 36 Mton per jaar |
Wat is CCS (Carbon Capture and Storage)?
CCS (Carbon Capture and Storage) is het afvangen van CO₂ bij een uitstootbron, gevolgd door permanente ondergrondse opslag, bijvoorbeeld in lege gasvelden onder de Noordzee. CCS vermindert uitstoot aan de bron en verwijdert geen CO₂ die al in de atmosfeer aanwezig is, tenzij de bron biogeen is (zie BECCS). CCS is energie- en kostenintensief en vormt een aanvulling op emissiereductie, geen vervanging ervan.
Wat is CCU (Carbon Capture and Utilization)?
CCU (Carbon Capture and Utilization) is het afvangen van CO₂ en het hergebruiken ervan als grondstof in producten of brandstoffen, zoals synthetische brandstoffen, chemicaliën of bouwmaterialen. Bij veel toepassingen komt de CO₂ later weer vrij, waardoor de opslag tijdelijk is. CCU is waardevol in specifieke toepassingen, maar levert op grote schaal geen blijvende klimaatwinst zoals permanente opslag of verwijdering.
Wat is BECCS (Bio-Energy with Carbon Capture and Storage)?
BECCS (Bio-Energy with Carbon Capture and Storage) combineert bio-energie met koolstofafvang en -opslag. Omdat de CO₂ afkomstig is uit biomassa die eerder uit de atmosfeer is opgenomen, telt BECCS als koolstofverwijdering (CDR). BECCS heeft potentieel op de langere termijn, maar vraagt veel biomassa, energie en ruimte. In de marktverkenning is het potentieel voor 2030 geraamd op circa 4 Mton CO₂ per jaar.
Wat is CDR (Carbon Dioxide Removal)?
CDR (Carbon Dioxide Removal) is het verwijderen van CO₂ die al in de atmosfeer aanwezig is. CDR kent twee hoofdroutes: natuurlijke methoden (nature-based solutions zoals herbebossing, regeneratieve landbouw, veenherstel en biobased bouwen) en technologische methoden (Direct Air Capture en BECCS). Natuurlijke verwijdering is nu al toepasbaar, kost minder dan veel technologische routes en levert co-baten op voor water, bodem en biodiversiteit.
Waar staat New Economy in dit debat?
New Economy zet in op natuurlijke koolstofverwijdering eerst. Nature-based solutions zijn bewezen, betaalbaar en direct toepasbaar, en versterken tegelijk water, bodem en biodiversiteit. Technologische routes als CCS, BECCS en Direct Air Capture vormen een aanvulling, geen vervanging van emissiereductie. De volgorde blijft: eerst vermijden, dan verminderen, en pas daarna het restant aanpakken met verwijdering die nieuwe waarde creëert. Meer hierover staat in de marktverkenning koolstofvastlegging, en de bredere redenering staat in voorbij netto-nul: waarom regeneratief de volgende stap is.
Veelgestelde vragen over CCS, CCU, BECCS en CDR
CCS is het afvangen van CO₂ bij een uitstootbron, gevolgd door ondergrondse opslag, bijvoorbeeld in lege gasvelden onder de Noordzee. CCS vermindert uitstoot aan de bron, maar verwijdert geen CO₂ die al in de atmosfeer zit, tenzij de bron biogeen is.
CCS slaat afgevangen CO₂ permanent ondergronds op. CCU gebruikt afgevangen CO₂ als grondstof in producten of brandstoffen, waarbij de CO₂ vaak later weer vrijkomt en de opslag tijdelijk is.
BECCS combineert bio-energie met koolstofafvang en -opslag. Omdat de CO₂ uit biomassa komt die eerder uit de atmosfeer is opgenomen, telt BECCS als koolstofverwijdering (CDR). Het vraagt veel biomassa, energie en ruimte.
CDR is het verwijderen van CO₂ die al in de atmosfeer zit. Het paraplubegrip kent natuurlijke methoden (nature-based solutions) en technologische methoden (Direct Air Capture en BECCS).
CCS vangt CO₂ af bij een uitstootbron en voorkomt zo uitstoot, een vorm van reductie. CDR verwijdert CO₂ die al in de atmosfeer aanwezig is. CCS wordt alleen CDR wanneer de afgevangen CO₂ biogeen is, zoals bij BECCS.
CO₂ opslaan is de opslagstap; CCS omvat zowel het afvangen als het opslaan. Opslag kan ondergronds in lege gasvelden of bovengronds in natuur, bodem en biobased materialen.
Ja. Ondergrondse opslag gebeurt onder meer in lege gasvelden onder de Noordzee, en bovengrondse vastlegging in natuur, bodem en biobased materialen. De marktverkenning raamt het natuurlijke vastleggingspotentieel op circa 36 Mton CO₂ per jaar.
Dat hangt van de methode af. Technologische afvang vraagt veel energie en grondstoffen en mag reductie niet vervangen. Natuurlijke koolstofverwijdering is nu al toepasbaar, kost minder en levert co-baten op voor water, bodem en biodiversiteit.
Verder lezen: de volledige marktverkenning koolstofvastlegging met cijfers per route en regio, het verschil tussen duurzaam en regeneratief, wat een MKBA is als onderbouwing van klimaatkeuzes, en de dienst klimaatplan en koolstof.
Dutch 
English