Opinie · Houtbouw
Pepijn Duijvestein · oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn, 31 oktober 2019
“De bomen groeien niet tot aan de hemel.” Het bouwprotest maakt duidelijk dat de bouw op zoek moet naar alternatieven. Bouwen met hout maakt het mogelijk om in plaats van CO₂-uitstoot, CO₂-opslag te realiseren.
Het bouwprotest vraagt om alternatieven
De woningvraag invullen met positieve impact kan, mits goed wordt nagedacht over welk materiaal waarvoor wordt ingezet. Een metalen balk is effectief bij complexe constructies en bij technische systemen voor hernieuwbare energie. Beton en steen leveren een stevige basis. Voor het overgrote deel van de woningbouw is hout echter de ideale oplossing. Bouwen met hout maakt van CO₂-uitstoot CO₂-opslag.
De houteconomie ligt op straat
De afgelopen jaren bleek tijdens uiteenlopende projecten steeds opnieuw dat de economische kansen voor (her)gebruik van hout enorm zijn. Alleen al in de Metropoolregio Amsterdam is per jaar voor minimaal 200 miljoen euro aan gebruikt hout beschikbaar. Met dit resthout zijn naar schatting 1.200 woningen te realiseren.
Pilots in Noord-Holland
In Noord-Holland lopen inmiddels pilots waarin lokaal en gebruikt hout in de bouw wordt toegepast. Zo worden uit Amsterdamse bomen balken en detailleringen gemaakt, samen met onder meer Stadshout en BMN. Daarnaast worden 1.200 balken uit een groot sloopproject hergebruikt, met onder meer Lagemaat en BMN. Beide pilots ogen rendabel in het rekenmodel; de komende maanden wordt getoetst of dat in de praktijk standhoudt.
Hout is het beton van de toekomst
De potentie van hout werd opnieuw onderstreept tijdens de meetup rond de Tegenlicht-documentaire Houtbouwers in Pakhuis de Zwijger. In een korte presentatie konden we daar op de documentaire reageren. De conclusie is eensgezind: houtbouw is de toekomst. Gebruik dat hout dan ook voor de bouw en niet voor energieopwekking, want er is genoeg andere biomassa om energie mee op te wekken. Ook het Biobasedcamp op de Dutch Design Week bevestigt het beeld: hout is het beton van de toekomst.
Beleggers en het houtje
Neem Fien Wonen, met woningen in de regio Utrecht. Daar is gerekend, en de eerste conclusies wijzen erop dat binnen de gestelde grenzen aan de woningvraag kan worden voldaan door met hout te bouwen. Samen met de raad van toezicht is besloten volledig in hout te bouwen. Tegelijk blijkt uit de documentaire en de meetup dat andere beleggers nog voorzichtig zijn. Waar zij bekend zijn met de ijzersterke resultaten van concrete investeringen in steen, willen zij natuurlijk niet op een houtje bijten bij experimentele woningen met alternatieve materialen.
Van kap tot karakter
Zelf ben ik al geruime tijd overtuigd. De afgelopen maanden ben ik begonnen aan de afbouw van mijn woonark in het CPO-project Schoonschip. Stap voor stap koos ik bewust voor (rest)hout en lokaal hout van Stadshout. Op de betonnen bak kwam een wandopbouw van vurenhout in houtskeletbouw met houtvezelisolatie, daarop leem met een buitenschil van bamboe. Voor de detaillering op de wand is eikenhout uit het Vondelpark gebruikt, met iroko kozijnen en straks een iepenhouten dagkant. Na uren schaven, fouten maken en opnieuw schaven leeft het hout door: eerst in het werk, daarna in huis. Het zorgt voor karakter en een prettig binnenklimaat.
Signalen uit Den Haag
Twee moties uit de Tweede Kamer stemmen hoopvol. Van Eijs (D66) verzoekt de regering in kaart te brengen wat grootschalige houtbouw kan betekenen voor het stikstofprobleem, klimaatverandering en het woningtekort (motie 681, dossier 30196). Van der Lee (GroenLinks) verzoekt te onderzoeken hoe het gebruik van duurzaam hout in de bouw bevorderd kan worden, en daar in proeftuinwijken actief mee te experimenteren (motie 686, dossier 30196). Samen met het bouwprotest maakt dit duidelijk dat gezamenlijk wordt gezocht naar alternatieven die de sector in beweging brengen.
Twee waardevolle toevoegingen
Pablo van der Lugt plaatst een nuancering bij de kritiek over verdwijnende bossen. In onder meer Europa komt er meer bos bij dan er verdwijnt. Alleen al in Duitsland, waar het meeste hout vandaan komt, bestaat het landoppervlak voor 32 procent uit bos, en dat areaal groeit met ongeveer 5.000 hectare per jaar (bron: FAO).
Gert Willem van Mourik adresseert het hardnekkigste vooroordeel: brandgevaar. Een houten gebouw is juist brandveiliger dan een niet-houten gebouw, bevestigde een ervaren brandweerprofessional. Meer daarover bij Brandveilig.com.
Hout is een serieuze kanshebber, straks mogelijk ook voor de vastgoedbelegger. Misschien durven we het een en ander te verplanten, want een boom valt niet met de eerste slag.
Werken aan biobased en circulaire bouw?
New Economy rekent en ontwerpt mee aan bouwen dat CO₂ opslaat in plaats van uitstoot.
Oorspronkelijk gepubliceerd op LinkedIn (31 oktober 2019). Tekst en eigen figuren: New Economy, licentie CC BY 4.0.