De doughnut-economie is een economisch model van de Britse econoom Kate Raworth dat welvaart afmeet aan twee grenzen: een sociaal fundament waaronder mensen tekortkomen, en een ecologisch plafond waarboven de aarde overbelast raakt. De veilige en rechtvaardige ruimte tussen die twee ringen — de vorm van een donut — is waar een economie zou moeten opereren: voorzien in de behoeften van iedereen, binnen de draagkracht van de planeet. Het model verschuift de focus van eindeloze groei naar een economie die bloeit binnen grenzen.

Het sociale fundament en het ecologische plafond

• Sociaal fundament — de minimale basis voor een waardig leven, met thema’s als voedsel, water, gezondheid, onderwijs, inkomen en gelijkheid. Onder deze ring ontstaan tekorten.
• Ecologisch plafond — de planetaire grenzen, zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, landgebruik en stikstof. Boven deze ring raakt de aarde overbelast.

Doughnut versus groeigerichte economie

Klassieke economische modellen sturen vooral op groei van het bruto binnenlands product. De doughnut-economie stelt een andere vraag: niet “hoeveel groeien we?”, maar “voorzien we in ieders behoeften binnen de grenzen van de planeet?”. Groei is daarbij geen doel op zich, maar een middel dat alleen wenselijk is zolang het binnen de doughnut blijft. Dat sluit aan bij het idee van regeneratief werken: niet minder slecht doen, maar actief bijdragen aan herstel.

Van mondiaal model naar stad en organisatie

De doughnut begon als mondiaal beeld, maar wordt steeds vaker vertaald naar concrete schaal. Amsterdam was in 2020 de eerste stad die het model omarmde als kompas voor beleid, gevolgd door talloze andere steden en regio’s wereldwijd. Ook organisaties gebruiken de doughnut om hun strategie te toetsen: draagt het bij aan het sociale fundament, en blijft het binnen het ecologische plafond?

Doughnut en regeneratief ontwerpen

Het model geeft richting, maar de winst zit in de vertaling naar concrete keuzes. Regeneratief ontwerpen maakt de principes tastbaar in producten, concepten en programma’s die herstel toevoegen in plaats van schade beperken. Zo wordt de doughnut van denkkader een ontwerpopgave.

Hoe New Economy de doughnut vertaalt

New Economy gebruikt de doughnut als denkkader en vertaalt het naar onderbouwde strategie voor bedrijven, regio’s en gemeenten. Door het model te combineren met harde impactdata wordt zichtbaar waar een organisatie nu staat ten opzichte van het sociale fundament en het ecologische plafond — en welke stappen de meeste waarde toevoegen. Bekijk Strategie en Actieplan en de oplossingen per vraagstuk.

Veelgestelde vragen over de doughnut-economie

Wil je de doughnut vertalen naar concrete strategie of ontwerpkeuzes? Bekijk Regeneratief ontwerpen of Strategie en Actieplan, of neem contact op om de mogelijkheden te verkennen.